İstanbul havalimanlarının ulaşım türel seçim modelleri

Havalimanı kara alan planlamasının önemli parametrelerinden biri havalimanı yolcularının havalimanına ulaşım alternatiflerinin sunulmasıdır. Yolcu profinin, seyahat süresinin ve ulaşım modları arasındaki farkların bir sonucu olarak, havalimanına ulaşımı etkileyen faktörler havalimanı yolcuları için kentiçi ulaşım modellerinden önemli ölçüde farklıdır. Kentiçi seyahat ile karşılaştırıldığında havalimanına yapılan seyahatlerde genellikle yolcular grup halinde seyahat etmeyi tercih ederler.Havalimanı seyahatleri kent içi seyahatlerden daha az sıklıktadır. Yolcular yanlarında bavullarını taşırlar ve seyahatleri birkaç günlük veya birkaç haftalıktır . Bu çalışmada havalimanı yolcuları ile yapılan anketler kullanılarak İstanbul'da bulunan iki havalimanı; Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı(SAW) ve İstanbul Atatürk Havalimanı (AHL) araştırılmış, havalimanı ulaşım türel seçim modelleri oluşturulmuştur. Oluşturulan modeller için Multinomial Logit Model yöntemi kullanılmıştır. Yolcu özellikleri ve seyahat özellikleri, modellerin ana parametreleridir. Analiz sonuçlarına göre havalimanı ulaşımı mod seçiminin en önemli parametreleri seyahat süresi, seyahat amacı(İş seyahati/İş dışı seyahatler), seyahat ücreti, uçuş rotasıdır(İç hat/Dış Hat). Örneğin SAW modeli için iş seyahati veya dış hat yolculukları, IST modeli için yolcu sayısı otomabile oranla toplu taşımanın tercih edilmesini azaltmaktadır. Buna ek olarak otomobile oranla uzaklık her iki havalimanı için taksi tercihi üzerinde negatif bir etkiye sahiptir. Uzaklık arttıkça taksinin tercih edilmesi oranı azalmaktadır. Ayrıca bu çalışmada ulaşım türel modeli için literatürde herhangi bir çalışmada kullanılmamış olan iki faktör kullanılmıştır. Bunlardan birisi IST modelinde kullanılan mevsimsel etki(yaz/kış)dir. Kış, otomobile oranla taksi tercihini arttırmaktadır. Bir diğer faktör SAW modeli için kullanılan hava durumu (yağışlı/yağışsız) etkisidir, hava yağışlıysa, otomobile oranla toplu taşımanın tercih edilmesi artmaktadır.