Hadis ve sünnet temelinde genç ve yaşlılarda Peygamber tasavvuru: Balıkesir örneği

İslâm'ın muhatabı olan Müslümanların Kur'ân'a uygun bir yaşam sürebilmeleri hiç şüphesiz ki Allah Rasûlü'nün sünnetinden geçmektedir. Bu nedenle Peygamber Efendimiz'in (s.a.s.) hadis/sünnetine dair bilgi birikimleri ve yaklaşımlar aslında akıllardaki Hz. Peygamber (s.a.s.) tasavvurunun portresini çizmektedir. Hz. Peygamber'in (s.a.s.) adının veya hadis ifadelerinin geçtiği her söze hadis olarak kolaylıkla inanıldığı, geçmişten gelen birçok kültürel adetlerin özellikle de yaşlılar tarafından sünnet olarak bilindiği ve bu doğrultuda uygulandığı, akla ters gibi görünen ama öncesi ve sonrasıyla bağı koparılarak aktarılan bazı hadislerin gençler tarafından aklın kabullenemeyeceği bir durum olarak algılandığı günümüz dünyasında O'nu (s.a.s.) ve hadis/sünnetini anlama, yaşama ve yaşatma konusunda ciddi eksiklikler ve yanlışlıklar bulunmaktadır. Bundan dolayı bu çalışmanın konusu, genç ve yaşlıların zihinlerindeki Hz. Peygamber tasavvurunu, katılımcıların hadis/sünnet bilgileri üzerinden ortaya koymaktır. Çalışmanın amacı genç ve yaşlı zihinlerde, sahip oldukları hadis/sünnet temelinden hareketle, Hz. Peygamber (s.a.s.) tasavvurunda bir farklılık olup olmadığını ortaya koymaktır. Mezkûr amacı gerçekleştirebilmek üzere çalışmada nitel yöntemlerden yarı yapılandırılmış mülâkat tekniği kullanılmıştır. Çalışmada örneklem olarak Balıkesir ilinde ikamet eden 25 genç ve 25 yaşlı katılımcı seçilmiştir. Katılımcılarla mülâkatlar yüz yüze yapılarak izinleri doğrultusunda ses kayıt cihazıyla kayıt altına alınmıştır. Çalışma neticesinde araştırmaya katılan genç ve yaşlıların hadis ve sünnete dair bilgilerinin yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Katılımcılar tarafından Hz. Peygamber'in (s.a.s.) eksik tanındığı, her iki grupta da O'na (s.a.s.) dair ilk akıllara gelenin O'nun şekilsel yönleri olduğu, mevzû veya zayıf hadislerin sıhhat açısından sorgulanmayarak sahih hadismiş gibi kullanıldığı, aslında kültürel olan bazı uygulamaların sünnet zannedildiği tespit edilmiştir. Hz. Peygamber'i (s.a.s.) doğru tanımanın en iyi yolunun Kur'ân ışığında hadis ve sünneti doğru kaynaklar üzerinden öğrenmek olduğu anlaşılmıştır.