Hafif Kognitif Bozukluğu Olan Bireylerde Tekli ve İkili Görev Eğitiminin İşlem Hızı, Kognitif Fonksiyonlar, Yürüme Hızı, İkili Görev Performansı ve Denge Fonksiyonları Üzerine Olan Etkilerinin Karşılaştırılması

ÖZ: Bu çalışmanın amacı hafif kognitif bozukluğu (HKB) olan bireylerde tekli ve ikili görev eğitiminin işlem hızı, kognitif fonksiyonlar, yürüme hızı, ikili görev performansı ve denge fonksiyonları üzerine olan etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışmaya, HKB’li 42 birey dâhil edilip bireyler tek blok randomizasyon yöntemi ile 2 gruba ayrıldı. Buna göre bir gruptaki bireylere (n=21) tekli görev eğitimi (TGE), diğer gruptaki bireylere ise (n=21) ikili görev eğitimi (İGE) verildi. Eğitimler 8 hafta boyunca haftada 3 seans olacak şekilde 30-40 dakika süreyle uygulandı. Çalışmaya dâhil edilen bireylere tedavi öncesi ve sonrasında işlem hızı değerlendirmesinde Seçenekli Adım Alma Reaksiyon Zamanı Testi (CSRT) ile yanıt fasilitasyonu ve yanıt inhibisyonu, kognitif fonksiyon değerlendirmesinde Stroop Etki Testi (SET), Seri Çıkarma Testi (SÇT) ile Sözel Akıcılık Testi (SAT), yürüme hızı ölçümünde 10 Metre Yürüme Testi (10MYT), ikili görev performansında motor ve kognitif-aritmetk değerlendirmede 10 Metre Yürüme ile Seri Çıkarma Testi (10MYTSÇT) ve motor ve kognitif-sözel değerlendirmede 10 Metre Yürüme ile Sözel Akıcılık Testi (10MYT-SAT) ve denge düzeyinin belirlenmesinde Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği-Türkçe (FAB-T) ile D+R denge uygulaması kullanıldı. Çalışmamızda tedavi öncesine göre tedavi sonrasında her iki grupta da işlem hızı, kognitif fonksiyonlar, yürüme hızı, ikili görev performansı ve denge (sadece FAB-T) değerlerinde istatiksel olarak anlamlı bir artış olduğu belirlendi (tüm p’ler<0,05). Çalışmamızda gruplar arası karşılaştırma yapıldığında iki grup arasında işlem hızı ve kognitif fonksiyonlar açısından fark olmadığı tespit edildi (tüm p’ler>0.05). Yürüme hızı ve ikili görev performansı motor-kognitifaritmetik görev sırasındaki yürüme hızı değerlerinde gruplar arasında anlamlı fark olduğu ve TGE grubunda bu değerlerin daha fazla olduğu bulundu (p<0.05). İki grup karşılaştırıldığında FAB-T denge değerlerinde İGE grubunun daha fazla artış gösterdiği belirlendi (p<0.05). Hem tekli hem de ikili görev eğitimlerinin işlem hızı, kognitif fonksiyonlar, yürüme hızı, ikili görev performansı ve denge fonksiyonlarının geliştirilmesinde etkili olduğu görülürken, yürüme hızı ve ikili görev performansı motor-kognitifaritmetik görev sırasındaki yürüme hızı açısından tekli görev eğitiminin, denge açısından ise ikili görev eğitiminin daha etkili olduğu belirlendi. Çalışmamızın sonuçlarına bakılarak klinisyenlerin HKB’li bireylerde, işlem hızı, kognitif fonksiyonlar, yürüme hızı, ikili görevler ve denge eğitiminde her iki eğitim yöntemini de kullanabilecekleri önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: HKB, CSRT Mat, Stroop Etki Testi, Seri Çıkarma Testi, Sözel Akıcılık Testi, İkili görev harcaması, 10 Metre Yürüme Testi, Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği, D+R Denge Uygulaması