Hikâye-i Sâhir-i Hindî (İnceleme-metin)

daha soBu çalışma, klasik Türk edebiyatı hikâye geleneğinin örneklerinden biri olan Hikâye-i Sâhir-i Hindî adlı eseri ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, söz konusu metni hem metin neşri hem de içerik incelemesi bakımından ele alarak klasik Türk hikâye geleneği içerisindeki yerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk aşamasında eserin matbu nüshasından hareketle Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. Böylece eserin günümüz araştırmacıları tarafından daha kolay okunabilir ve incelenebilir hâle getirilmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda metnin günümüz okuyucularına kazandırılması ve araştırmalara kaynaklık edebilecek bir metin niteliği kazanması hedeflenmiştir. Metnin inceleme bölümünde eser; olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman ve mekân unsurları ile anlatıcı bakış açısı bakımından değerlendirilmiştir. Bu çerçevede hikâyenin yapısal özellikleri ortaya konulmuş, anlatının kuruluşunda yer alan unsurlar sistemli bir şekilde incelenmiştir. Eserde yer alan karakterler tip ve şahıs özellikleri bakımından ele alınmış; hikâyede gerçek ve olağanüstü nitelik taşıyan varlıkların anlatı içerisindeki işlevleri değerlendirilmiştir. Ayrıca anlatının zaman ve mekân kurgusu incelenerek metnin olay akışı içerisindeki düzeni açıklanmaya çalışılmıştır. Bu inceleme ile metnin anlatı yapısının nasıl kurulduğu ve olayların hangi unsurlar etrafında şekillendiği belirgin hâle getirilmiştir. Çalışmada ayrıca metinde yer alan masal ve efsane unsurları, olağanüstü varlıklar, cin, peri, dev, ejderha ve sihirli nesneler gibi fantastik öğeler ile dinî motifler tespit edilerek değerlendirilmiştir. Buna ek olarak, metinde kullanılan atasözleri, deyimler ve arkaik kelimeler de incelenmiş; bu unsurların anlatı üzerindeki etkileri ve hikâye geleneği içerisindeki işlevleri üzerinde durulmuştur. Böylece eserin geleneksel anlatı unsurlarını nasıl kullandığı ve bu unsurların metnin kurgusuna nasıl katkı sağladığı ortaya konulmuştur. Dil ve üslup incelemesi sonucunda ise metnin dönemin anlatım anlayışını yansıtan sade ve akıcı bir dil kullanımı sergilediği görülmüştür. Bunun yanında eserin sözlü anlatı geleneği ile yakın bir ilişki içerisinde olduğu ve anlatım özelliklerinin bu geleneğin izlerini taşıdığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda "Hikâye-i Sâhir-i Hindî'" nin, yapı ve içerik özellikleriyle klasik Türk edebiyatı hikâye geleneğinde akademik açıdan incelenmeye değer bir metin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eski Türk Edebiyatı, Hikâye Geleneği, Hikâye-i Sâhir-i Hindî, Metin İncelemesi