Hisse senedi piyasalarının zayıf ve yarı güçlü yapıda etkinliğinin ekonometrik testi : İMKB örneği

Bu çalışmanın amacı, 1987:01-2002:12 dönemini kapsayan hisse senedi fiyatları (ÎMKB 100) ve makroekonomik değişkenler (Reel Gayri Safi Milli Hasıla, TÜFE, TEFE, Mİ, M2, M3) arasında nedensellik ve eşbütünleşme ilişkilerinin olup olmadığının araştırılması ve İMKB (İstanbul Menkul Kıymetler Borsası)'nin zayıf ve yarı güçlü yapıda etkinliğinin sınanmasıdır. Çalışmada değişkenlerin durağanlıklarının testinde Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Perron birim kök testleri kullanılmıştır. Nedensellik ilişkilerinin varlığı ve nedenselliğin yönü Granger nedensellik testi ve hata düzeltme modeli kullanılarak tespit edilmiştir. İMKB 100 endeksi ve makroekonomik değişkenler arasındaki uzun dönemli eşbütünleşme ilişkileri Engle-Granger ve Johansen-Juselius eşbütünleşme testleri ile belirlenmiştir. ADF ve Perron testlerinin sonuçlarına göre İMKB 1 00 endeksi hem sabitli hem de sabitli-trendli modellerde seviyesinde durağan çıkmamıştır. TÜFE değişkeni 2. farkında durağan çıktığı için ve eşbütünleşme analizine dahil edilmemiştir. Eşbütünleşme testi sonuçları. İMKB endeksi ile analize giren tüm makroekonomik değişkenler arasında uzun dönemde bir eşbütünleşme ilişkisi olduğunu göstermiştir. Nedensellik analizi sonuçlarına göre, M3 para arzı ile İMKB endeksi arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, İMKB endeksinden reel döviz kuru ve reel gayri safı milli hasılaya doğru Granger anlamda bir nedensellik ilişkisi tespit edilmişken, TEFE fiyat endeksinden İMKB endeksine doğru bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Birim kök testi sonuçlan, İMKB 100 endeksinin rassal yürüyüşe uyduğunu ve ÎMKB'nin zayıf yapıda etkin olduğunu göstermektedir. İMKB endeksi ve makroekonomik değişkenler arasındaki nedensellik ve eşbütünleşme ilişkileri kullanılarak. İMKB endeksinin tahmin edilebileceği ve bazı yatırımcıların normal üstü kazanç elde edebileceği göz önüne alındığında İMKB'nin yarı güçlü yapıda etkin olmadığı sonucuna varılmıştır. VI