Hitit Dönemi Anadolu coğrafyası

ÖZETPınar Bülbül (Yaman)Bilindiği üzere Hititler, MÖ. 2. Binyıl'da Anadolu'da büyük bir medeniyetkurmuşlardır. Yine aynı coğrafyada siyasi varlıklarını uzun süre koruyabilmiş bir çok ülke yeralmıştır.Bu memleketlerden Güneybatı Anadolu'ya lokalize edilen Arzava Memleketleri, HititDevleti'ne bağlı ve onun komşusu olan memleketlerden meydana geliyordu. Bunlar sırasıyla:Arzava, Hapalla, Mira-Kuvalya, Şeha Nehri Ülkesi, Appaviya, Viluşa, Zippaşla ve HarriyatiDağlık Memleketleri'dir.Aşağı Ülke'nin Arzava, Tuvanuva Bölgesi ve Konya Ovası-Tuz Gölü arasındaki bölgeolduğu yönünde pek çok araştırmacı fikir birliğindedir. Bu yüzden Aşağı Ülke, Anadolu'nungüneybatısındaki Arzava ve batıda ayaklanabilecek diğer vasal devletlere karşı bir savunmabölgesi olarak işlev görmüştür. Bu amaçla da askeri bir karargâhın kurulduğu bir bölgeolmuştur.Yukarı Kızılırmak'tan Fırat'a kadar uzanan alanda Yukarı ülke olarak bilinen, idari vedinsel merkezi Samuha'da bulunan tampon bölge yer alıyordu. Bu bölge kimi araştırmacılaragöre Kızılırmak (Halys), kimine göre de Fırat (Euphrates) üzerindeydi. Bugünkü Divriği yada ona yakın bir yer de olabilir.Yukarı Ülke'de Doğu Anadolu'ya lokalize edilen Azzi-Hayaşi Memleketi ile bugünküElazığ civarında, Fırat nehrinin bir kolu olan Murat suyunun güneyinde yer alan şşuva ülkesivardır.Bugünkü Çukurova'da Kizzuvatna Krallığı vardır. Bu bölge, Hititler ile Hurri-Mitannive Kuzey Suriye arasında tampon bir bölge görevi görüyordu.Bugünkü Karadeniz Bölgesi'nde ise, her an için isyana ve Hitit topraklarına karşısaldırıya hazır bulunan Gaşkalar yer alıyordu. Bunlar, Karadeniz Bölgesi'nin belli birkesiminde yaşamıyorlardı. Dağınık boylar halinde hemen hemen her tarafına yayılmışlardı.Kuzeybatı Anadolu bölgesinde, yani Marmara denizinin güney kıyısında, Aşşuvaülkesi vardı. Yine aynı bölgeye yakın bir yerde Masa-Karkisa ülkesi yer almaktaydı.