Hititler`in tarihinde Gaşkalar`ın rolü ve önemi

M.Ö. 2. Binyılda Anadolu'da büyük bir siyasi güç haline gelen Hitit Devleti,kabileler halinde yaşayan barbar bir kavmin tehlikesi altındaydı. Bu kavim,Anadolu'nun kuzey bölgesinde yaşayan Gaşkalar'dı. Hitit Devleti hemen hemen ilkzamanlarından yıkılışına kadar, Gaşkalar'la mücadele etmek zorunda kalmıştır.Gaşkalar hakkında en tatmin edici bilgileri Hitit kaynaklarından öğreniyoruz.Bunun yanında, Mısır ve Asur devletlerinin politik kaynaklarında da Gaşkalar'dan sözedildiğini görebiliyoruz.Hitit Devleti'nin hemen her kralı Gaşkalar üzerine sefer düzenlemiştir. Bundandolayı, Hititler'e ait birçok vesika Gaşkalar'dan bahsetmektedir. II. Tuthalya'nınYıllıkları, I. Å uppiluliuma'nın Kahramanlıkları Metni, II. MurÅ¡ili'nin Yıllıkları ve III.HattuÅ¡ili'nin Otobiyografisi, Gaşkalar hakkında son derece önemli bilgiler vermektedir.Aynı zamanda, Hititler'in diğer Anadolu krallıkları ile yaptıkları antlaşmalarda daGaşkalar'ın ismi geçmektedir.Gaşkalar, Hitit tarihinde ilk kez Eski Krallık Dönemi'nde ortaya çıkmışlardır.Fakat, onlardan bahseden ilk en ayrıntılı belge Yeni Krallık Dönemi krallarından,I.Arnuvanda ve Kraliçe AÅ¡munikal'e ait dua metinleridir.Gaşkalar, birbirlerinden bağımsız kabileler halinde yaşıyorlardı ve her kabileninayrı bir reisi vardı. Anlaşılacağı gibi, merkezû bir otorite söz konusu değildi. Busebepten dolayı, Hitit Devleti hiçbir zaman bu halkı hâkimiyeti altına alamamıştır.Aniden baskınlar düzenleyen bu savaşçı halk, artık Hitit Devleti için bir dış politikahaline gelmiştir ve Hitit tahtına geçen her yeni kralın çözümlemesi gereken sorunolmuştur. Ege Göçleri ile yıkılan Hitit Devleti, son zamanlarına kadar Gaşkalar'lamücadelesine devam etmiştir. Bir taraftan göçle gelen kavimlerle savaşan Hititler, birtaraftan da Gaşkalar'la mücadelesini devam ettirmiştir. Bu sebeple, kuvvetleri bölünmüşve aynı zamanda oldukça yıpranmıştır. Hitit Devleti'nin en zayıf anlarında saldıranGaşkalar, M.Ö. 2. Binyılın en güçlü devletinin yıkılmasında etkili olmuşlardır.