Hükümlülerde önem arayışı ile kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide hırsın aracı rolü

Bu araştırmanın amacı, hükümlü bireylerin kendine zarar verme davranışlarının demografik özellikler açısından incelenmesi ve önem arayışı ile kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide hırsın aracı rolünün belirlenmesidir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını, Ereğli (Konya) Ceza İnfaz Kurumu Kampüsü'nde bulunan dört ceza infaz kurumundan uygun örnekleme stratejisi ile seçilen 346 yetişkin erkek hükümlü oluşturmuştur. Uç değerlerin çıkarılması sonucunda verileri üzerinde işlem yapılan katılımcı sayısı 332'ye düşmüştür. Veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu, Önemlilik Arayışı Ölçeği, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri (KZVD) ve Hırs Ölçeği kullanılmıştır. KZVD puanlarının medeni durum ve hükümlülük süresine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t testi; psikiyatrik ilaç kullanımına göre farkın incelenmesi amacıyla Mann-Whitney U testi; yaş, eğitim durumu ve alınan ceza miktarına göre farkı incelemek için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Ayrıca, SPSS AMOS 24 programı aracılığıyla Yapısal Eşitlik Modeli kapsamında, önem arayışı ile kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide hırsın aracı rolü test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, 34–41 yaş grubundaki katılımcıların kendine zarar verme davranış düzeylerinin, 42 yaş ve üzeri gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur. Medeni durum, eğitim durumu, algılanan ekonomik düzey, hükümlülük süresi ve alınan ceza miktarı açısından kendine zarar verme davranışında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Bununla birlikte, psikiyatrik ilaç kullanımı açısından kendine zarar verme davranışında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Ayrıca önem arayışı ile kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide hırsın aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda, araştırmacılara ve politika yapıcılara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.