Doğal dil işlemesi ve makine öğrenmesi yöntemleri ile türkçe haberlerde olay göstergesi tespiti
Bu tez size mi ait?
Bu kayıt toplu arşivden geldi. Sizinse profilinize bağlayın.
Özet (TR)
Metinde bir olayın geçtiğini gösteren en küçük kelime grubuna olay göstergesi denmektedir. İngilizce, İspanyolca ve Çince gibi dillerde çalışılmıs olan olay göstergelerinin tespiti bize daha çok araştırma yapılmasını ve birçok uygulamayı mümkün kılmaktadır. Türkçe'de ise ilk defa olay göstergesi tespiti ve olay göstergesi türü sınıflandırması konusu bu araştırmayla biz çalıştık. Olay göstergesi tespiti için Türkçe bir veri kaynağımız olmadığından dolayı bu problem için kendimiz bir veri kümesi geliştirdik. Bu araştırmada veri kümesini nasıl geliştirdiğimizi ve Türkçe haber metinleri için olay göstergesi tespiti ve olay göstergesi türü sınıflandırması yapan sistemimizi tanıttık. Veri kaynağı çeşitli Türkçe haber sitelerinden alınmış haberlerin içindeki kelimelerden oluşmaktadır. Veri kümesindeki her kelime elle dizi türü, gösterge türü, gösterge alt türü, realis değeri ve ana olay olup olmamasına göre işaretlenmiştir. Böylelikle bu veri kümesini olay göstergesi tespiti, olay türü sınıflandırması, realis değeri ve ana olay sınıflandırması çalışması yapmamıza olanak sağlamaktadır. Bu işaretlenmiş veri kümesi üzerinde çeşitli sınıflandırma metotları denedik. Türkçe'ye özgü morfolojik ve bağlılık ayrıştırma özelliklerinin yanısıra diğer özelliklerden de yararlandık. Bunu yaparken dile özgü özelliklerin sınıflandırmada nasıl bir etkisi olduğunu görmeyi amaçladık. Farklı makine öğrenmesi algoritmalarını kullanarak olay göstergesi tespiti, olay göstergesi türü sınıflandırması, realis değeri bulma ve ana olay tespiti için en başarılı modeli bulmaya çalıştık. Çalışmamızın sonunda Türkçe'ye özgü morfolojik ve bağlılık ayrıştırma özelliklerinin ve kelime temsillerinin sonuçlarımızı iyileştirdiğini gözlemledik.
Yazar
Mehmet Durna
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Mehmet Durna (Yüksek Lisans Tezi). Doğal dil işlemesi ve makine öğrenmesi yöntemleri ile türkçe haberlerde olay göstergesi tespiti, 2019, Boğaziçi University.
Anahtar Kelimeler
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Boğaziçi University tezlerinden daha fazlası
- İş zekası uygulamalarında üretken yapay zekanın benimsenmesini etkileyen faktörlerin araştırılması(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Darağacının ardında: Türkiye'de idam cezası, hukuk ve yasama performansı (1926-1990)(2025)
- Doğaya atfedilen değerler, doğayla bağ, çevre dostu davranış ve esenlik: İstanbul'daki kent parkları ziyaretçileri üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de bölgesel kalkınma ajanslarının çevre yönetişimindeki rolü üzerine bir değerlendirme: Trakya Bölgesi üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de süt üretiminin politik ekolojisi: Değişen pratikler, kırsal geçim kaynakları ve süt hayvanları(2025)