İlköğretim beşinci sınıflarda ekrandan okumanın anlamaya etkisi

Bu araştırma ile ilköğretim birinci kademede ekrandan okumanın anlama üzerine etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Teknolojinin hızla ilerlemesiyle birlikte bilginin yayılmasında ve alınmasında internet, bilgisayar gibi araçların kullanılması bilgilerin ekran üzerinden okunmasını gerektirmektedir. Ekran üzerinden yapılan bu okuma şekli ekran okuma olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırma deneme modellidir. Araştırma 2011-2012 eğitim-öğretim yılında birinci kademeye devam eden 5. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Focus grup yöntemiyle belirlenen 4 metin, örneklemdeki 72 öğrenciden 36' sına basılı materyalden, 36' sına ekrandan okuma yaptırılmıştır. Metinlere ait sorulara verilen cevaplar 3 öğretmen tarafından değerlendirilmiştir. Yapılan t-testi sonuçlarına göre, ilköğretim 5. Sınıfta ekrandan okuma yapan öğrenciler ile basılı materyalden okuma yapan öğrencilerin okuduğunu anlama puanları arasında anlamlı bir fark bulunmaktadır. Bu konuda basılı materyalden okuma yapan öğrencilerin, ekran üzerinden okuma yapan öğrencilere göre daha başarılı olduğu söylenebilir. Random (rasgele) örneklemle seçilen 66 öğrencinin görüşme yöntemiyle ekrandan okumaya ilişkin görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Öğrencilerin önemli bir kısmı ekrandan okuma yapmak istediklerini söylemişlerdir. Bunun sebebi olarak da ekrandan okumanın basılı materyalden okumaya göre daha zevkli ve eğlenceli olması şeklinde belirtmişlerdir. Bir kısmı ise ekrandan okuma yapmayı istemediklerini ifade etmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin çoğunluğu ekrandan okumanın basılı metinlere göre zevkli ve eğlenceli olduğunu söylemiştir. Ayrıca bu öğrencilerin çok az bir kısmı ise, dijital metinlerin okuma alışkanlığını olumlu etkilediğini, bilgiye daha kolay erişim sağlandığını ve bilgilerin daha kalıcı olduğunu belirtmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin tamamına yakını ekrandan okumanın zararını, sağlığı tehdit etmesi (göz sağlığı, baş ağrısı) olarak ifade etmiştir. Ayrıca bu öğrencilerin önemli bir kısmının okuma hızını yavaşlattığını, ders çalışma alışkanlığını olumsuz etkilediğini, okuma esnasında okuduğu yeri kaybettiğini belirtmiştir. Öğrencilerin çok az bir kısmının da ekrana bağımlı hale gelindiğini, okuma esnasında yorgunluk hissettiğini söylemiştir. Anahtar kelimeler: Okuma, ekran okuma, anlama