Tarihsel süreçte sporcu kadının medyadaki yeri: Sporcu kadının cinsel nesneleştirilmesi

Bu tez çalışmasında medyanın kadın sporculara cinsel bir obje muamelesi yaptığı ve onları bir şekilde istismar ettiği iddialarının ne derece gerçeği yansıttığı, medyanın kadın sporcuyu hangi yollarla cinselleştirdiği ve kadın sporcuların medyanın uyguladığı cinsel nesneleştirmeye tepkileri, mevcut bilgi ve belgelere dayanarak anlaşılmaya ve açıklanmaya çalışılmıştır. Kadın sporcuların medyadaki kapsamını inceleyen önceki çalışmaların sayısının sınırlı olmasından hareketle tasarlanan bu nitel yöntemli tez çalışmasında, döküman analizi ve literatür taraması, veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. İncelenecek dökümanlara ulaşabilmek için YÖK Ulusal Tez Merkezi, SOBİAD, WoS, EBSCO, Scopus, JSTOR, ScienceDirect, Cochrane Library, ACM Digital Library, Embase, DOAJ, Historical Abstracts, SciFinder Scholar, CORE, ASC, ERIC (via ProQuest), Sociological Abstracts ve Google Scholar veri tabanlarında gelişmiş tarama yapılmıştır. Literatür taramalarında Türkçe ve İngilizce dillerinde 'kadın', sporcu', 'medya', 'toplumsal cinsiyet', 'cinsellik', 'cinsel nesne', 'cinselleştirme' ve 'nesneleştirme' anahtar kelimeleri tekli ve kombine edilerek kullanılmıştır. Bu taramalarda ulaşılan bilimsel kaynaklar ve bu kaynaklarda sıkça atıfta bulunulan çevrimiçi bilimsel olmayan dergilerin kapakları ve içerikleri, gazeteler ile televizyon kanalları araştırma kapsamına alınmıştır. Kapsama alınan dökümanlar okunarak anlaşılmış, analiz edilmiş, değerlendirilmiş ve bir senteze ulaşılmıştır. Kadın sporcuların medya tarafından aleni bir biçimde sistematik toplumsal cinsiyet ayrımına ve cinsel nesneleştirmeye tabi tutulduğu, niceliksel medya kapsamının erkek sporculara göre oldukça yetersiz olduğu, kadın sporcuların en çok spor kıyafetleri, görsellerle cinselleştirildiği, kadın sporcu ve kadın sporunun önemsizleştirildiği sonucuna varılmıştır. Bazı kadın sporcuların popülerlik ve sponsorluk beklentileriyle medyanın cinselleştirme eylemlerini onayladığı, diğer bir kısmının buna şiddetle karşı çıktığı anlaşılmıştır. Cinsel nesneleştirmeyi önlemek için medya endüstrisi ve spor kuruluşları olumlu kadın sporcu temsillerine yer vermelidir. Özellikle genç kadınların cinselleştirilmiş imgeleri sorgulama ve eleştirme becerileri, toplumsal cinsiyet eşitliği ve medya okuryazarlığı eğitimi ile geliştirilmelidir. Cinsel nesneleştirmeye toplumsal olarak da tepki gösterilmelidir. Medyanın cinselleştirilmiş kadın bedenlerine olan bağımlılığının nedenleri bilimsel olarak daha çok incelenmeli ve tartışılmalıdır.