İmalat sanayi firmalarının çalışma sermayeleri ile karlılık arasındaki ilişki üzerine: BİST-100 uygulama örneği

Çalışma sermayesi, işletmelerin faaliyet döngüsü bağlamında ve bu faaliyetler sonucu elde edilecek karlılık kavramı açısından önemli konuların başında yer almaktadır. Bu doğrultuda işletmeler için hayati önem taşıyan tedarik-üretim- satış sürecinin kesintisiz bir şekilde yürütülmesi, vadesi gelmiş borçlarını ödeyebilmesi ya da temel amaçlarından biri olan kar elde etme eylemini müspet anlamda geliştirebilmesi adına çalışma sermayesi kritik bir noktayı oluşturmaktadır. Esas olarak çalışma sermayesi yönetiminin ilgi alanını, dönen varlıkların optimal miktar ve bileşiminin ne olacağı ve bu varlıkların nasıl finanse edileceği konuları oluşturmaktadır. İşletmelerin optimal bir çalışma sermayesi düzeyini yakalabilmelerinin doğal olarak işletmenin durumunu yansıtan göstergeler arasında en önemli sayılabilecek karlılığı da bu açıdan etkilemesi beklenir. Bu çalışma esasen işletmelerin karlılıkları ile söz konusu çalışma sermayesi yönetimleri arasındaki ilişkinin irdelenmesi hedefi taşımaktadır. Bu hedef doğrultusunda çalışmanın ilk bölümünde çalışma sermayesi kavramı ve yönetimi bir bütün olarak ve güncel bilgiler ışığında ele alınmıştır. İkinci bölümde ise çalışma sermayesi, söz konusu bütünün temel unsurları olan nakit yönetimi, alacak yönetimi, stok yönetimi ve diğer unsurları açısından kısımlarına ayrıştırılarak incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde konuyla ilintili olarak analiz yöntemleri üzerinde durulmuş ve çalışma metodolojisinde yer alan yöntemler, özellikle karlılık kavramının değerlendirilmesinde daha modern bir perspektif sunan Ekonomik Katma Değer (EVA) konusuna odaklanılmıştır. Son bölümde ise Türkiye'de faaliyet gösteren ve BİST-100'de işlem gören 120 imalat firmasının 10 yıllık (2003-2012) verileri üzerinden regresyon analizi yapılmış ve sonuçları bu açıdan incelenmiştir. Çalışma sermayesini temsilen literatürde çok sayıda değişken kullanılmaktadır. Bu çalışmada çalışma sermayesini temsilen likidite oranlarına başvurulmuş ve işletmenin karlılığını temsil etmek üzere net kar marjı ile ekonomik katma değer yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen neticeler çalışma sermayesi ile karlılık arasında pozitif ve anlamlı bir ilişkinin varlığını teyit edecek şekilde olmuştur.