İmmünolojik mekanizma yoluyla Leishmaniasis'ın nörolojik yönleri ve nöroinflamatuar bazlı antileishmanial tedavi için borun değerlendirmesi

Leishmaniasis, Leishmania (L.) cinsinin protozoan parazitlerinin neden olduğu ve flebotomin tatarcık sineklerinin ısırmasıyla bulaşan, ihmal edilmiş tropikal bir hastalıktır. Türkiye ve altı kıta bölgesi dahil olmak üzere yılda 98'den fazla ülkede endemiktir. Merkezi sinir sistemi enfeksiyonu üzerine Leishmania'nın kan beyin bariyerini aşarak "serebral leishmaniasis" olarak bilinen nörolojik belirtilere yol açabileceğini gösteren çalışmalar vardır. Buna göre, bu çalışma, (i) L. parazitlerinin makrofajlarla beyne iletiminin araştırılması ve enfeksiyon modelinde makrofajlar ve astrositler üzerindeki inflamatuar yanıtların altında yatan mekanizma, (ii) L.-enfekte makrofajların miktar tayini için yenilikçi akış sitometrisi, ve (iii) in vitro kültürlerde L. infantum, L.-enfekte makrofajlar ve -astrositler üzerindeki sodyum perborat tetrahidratın (SPT) antileishmanial ve anti-nöroinflamatuar aktivitesini içeren üç kavramı vurgulamıştır. Sonuçlara göre, enfekte olmayan astrositler L.-enfekte makrofajlarla veya bunlar olmadan birlikte kültürlendiğinde, L. infantum yüzdesi, negatif kontrole kıyasla sırasıyla %24,88 ve %7'ye azalmış, ve ortak kültüre oranla düşük bir enfeksiyon oranı göstermiştir. 75-200 µM SPT konsantrasyonları, makrofajlar ve astrositler üzerinde herhangi bir toksisite göstermeden, L. infantum promastigotlarının büyümesi üzerinde önemli bir azalmayı göstermiştir. Ayrıca, apoptotik benzeri hücre ölümü, hücre döngüsü durması ve astrosit ile aktive olan bağışıklık tepkisi yoluyla SPT tedavisinden sonra mitokondriyal membran potansiyelinde bir azalma tespit edilmiştir. qPCR analizi ile de araştırılan enfekte hücrelerde ROS ve oksidatif stres seviyesinde düşüş belirlenmiştir. Sonuç olarak, L. ile enfekte makrofajlar ve astrositler arasındaki parazit yükü ve hücreye özgü enfeksiyonlara karşı inflamatuar yanıt ile ilgili iletişimi vurgulayan ilk çalışmadır. Nöroinflamatuvar bazlı SPT tedavisi ile birlikte antileishmanial etkinlik, L. infantum promastigotları, L. ile enfekte olmuş makrofajlar ve -astrositler üzerinde gösterilmiştir. SPT'nin in vitro L.-enfeksiyon modelinin ümit verici etkinliği, gelecekteki in vivo çalışmalar ve klinik çalışmalarda antileishmanial tedavinin potansiyelini vurgulamaktadır. Anahtar kelimeler: Leishmania, Leishmaniasis, Makrofaj, Astrosit, Nöroenflamasyon