İndüklenmiş toksisiteye karşı Zingber officinale ekstraktının koruyucu rolünün belirlenmesi

Verim ve ürün kalitesi üzerine olumlu etkileri yanında pestisitler hedef dışı canlılar üzerinde toksik etki sergileyebilmektedir. Bu çalışmada Allium cepa'da permetrin insektisiti tarafından indüklenen toksik etkiler ve bu toksik etkilere karşı Zingiber officinale ekstraktının (Zoex) koruyucu rolü araştırılmıştır. Bu kapsamda 6 farklı grup oluşturulmuştur. Kontrol grubu çeşme suyu ile, Grup II ve Grup III sırasıyla 10µg/mL Zoex ve 20µg/mL Zoex ile, Grup IV'e ait bulblar 100 µg/L permetrin ile muamele edilmiştir. Zoex'in permetrin toksisitesine karşı koruyucu özelliği doza bağlı olarak araştırılmış ve bu amaçla oluşturulan Grup V ve Grup VI sırasıyla 10µg/mL Zoex+100 µg/L permetrin ve 20µg/mL Zoex+100 µg/L permetrin ile çimlendirilmiştir. 72 saat sürelik çimlenme sonrasında kök ucunda sitogenetik, biyokimyasal ve anatomik değişimler araştırılmıştır. Bulblarda çimlenme oranları, kök uzaması ve ağırlık artışı da incelenerek fizyolojik değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak permetrin uygulamasının kök ucu hücrelerinde mitotik indeksi azalttığı, mikronukleus ve kromozomal anormalliklerin sıklığını arttırdığı belirlenmiştir. Kök ucu hücrelerinde malondialdehit oranlarının artması, glutatyon, süperoksit dismutaz ve katalaz düzeylerinin azalması permetrinin oksidatif hasara yol açtığına işaret etmektedir. Kontrol grubuna kıyasla permetrin uygulanan grupta kök uzamasında %68,5, ağırlık kazanımında ise %81,8 azalma tespit edilmiştir. Tüm bu anormallikler kök anatomisindeki değişimlerle de paralellik sergilemiştir. Permetrin uygulanan kök ucu hücrelerinde epidermis hücre hasarı, yassılaşmış hücre çekirdeği, korteks hücre hasarı, korteks hücre çeperlerinde kalınlaşma ve belirgin olmayan iletim doku gibi anormallikler tespit edilmiştir. Permetrin ile birlikte Zoex uygulamasının saptanan tüm anormalliklerde gerileme ve anatomik hasarların sıklığında azalma, MI oranlarında ise iyileşme sağladığı saptanmıştır. En belirgin iyileşme 20µg/mL Zoex uygulanan Grup VI'da tespit edilmiş ve Zoex'in doza bağlı bir koruma sergilediği de belirlenmiştir. Ayrıca moleküler doking çalışmaları ile permetrinin toksisite mekanizması da aydınlatılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilerden permetrinin hedef dışı bir canlı olan A.cepa üzerinde toksik etkilere neden olduğu, Zoex'in ise bu etkileri azaltarak koruyucu bir rol üstlendiği belirlenmiştir.