A novel model for humanitarian logistics: hot meal delivery aftermath of an earthquake in Istanbul

Dünyanın birçok bölgesinde farklı tiplerde farklı şiddetlerde meydana gelen afetler, günümüz dünyasında hala, toplumsal ilerleyişteki sürekliliği kesintiye uğratan en önemli faktördür. Bir yandan, insanların hayatına mal olan afetler, diğer yandan insan hayatını hem ekonomik olarak hem de yaşam standartları açısından olumsuz olarak etkilemektedir. Ülkemiz, depremler ve özellikle de muhtemel İstanbul depremi başta olmak üzere doğal afetler açısından riskli bir bölgede bulunmaktadır. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan depremler, ve depremler sonrası yaşanan gelişmeler, toplumumuzdaki afet karşı dirençliliğin daha da artırılması için yeni sistemlerin geliştirilmesi, her alanda kapasite geliştirme faaliyetlerinin hızlandırılması, afetlerin yıkıcı etkilerini azaltacak önleyici tedbirlerin artırılması konusunda farkındalığı artırmaktadır.Bu çalışmada, afet öncesi hazırlık ve afet esnası müdahale süreci kapsamında yeni modeller geliştirilmesi ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin icra edilmesine zemin hazırlayan Türkiye Afet Müdahale Planı'nın fonksiyonlarını geliştirmek hedefiyle muhtemel bir İstanbul afeti sonrasında, sıcak yemek dağıtım faaliyetinin etkin yürütülmesi için matematiksel bir model ve çözüm önerisi geliştirilerek İstanbul'un Avrupa Yakası için uygulama gerçekleştirilmiştir.Deprem afeti sonrası sıcak yemek dağıtımı için, en uzun servis süresini minimize etmeyi amaçlayan kapasite kısıtlı, homojen araç tiplerinden oluşan ve yerleşim maliyeti gözardı edilen bölünmüş dağıtımlı çok depolu yerleşim rotalama problemi önerilmiştir. Üç alt problem (yerleşim, atama ve rotalama) arasındaki bağımlılığı göz önüne alınarak iki aşamalı tekrarlı sınırlandırmalı bölme ve birleştirme yaklaşımlı kümeleme ve genetik algoritma aşamalarını içeren iki aşamalı bir sezgisel yaklaşım ile çözüm gerçekleştirilmiştir. Uygulama, İstanbul Avrupa yakası için gerçek afet toplanma bölgeleri ve muhtemel afet senaryosunda etkilenen insan verileri üzerine bina edilmiştir.