İnülin takviyesi yapılan farelerde peroksizom proliferatör ile aktive edilen reseptörlerin araştırılması

İnülin, bağırsakta seçici olarak fermente edilerek kısa zincirli yağ asitleri, özellikle bütirat, üreten bir prebiyotiktir ve epitel bariyeri ile konak metabolizmasını nükleer reseptör ailesinden PPAR izoformları (PPAR-α/β/γ) üzerinden etkileyebilir. Ancak inülinin bağırsak-karaciğer ekseninde dokuya özgü PPAR yanıtlarını nasıl şekillendirdiği ve bu yanıtların mikrobiyota kaynaklı metabolitlerle ilişkisi yeterince açıklığa kavuşmamıştır. Bu tez, inülin takviyesinin farelerde kolonik ve hepatik PPAR yanıtlarını ve eşlik eden morfolojik/metabolik değişimleri bütüncül biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Genel olarak, yetişkin erkek C57BL/6 fareler kontrol ve inülin gruplarına ayrılmış; inülin grubu içme suyunda %10 inülin alarak 7 hafta ad libitum beslenmiştir. Deney sonunda vücut ağırlığı ve temel metabolik ölçümler (kan glukozu ve β-hidroksibütirat) kaydedilmiş; bağırsak segment uzunlukları ve özellikle çekum ağırlığı değerlendirilmiştir. Karaciğer ve kolon epitelinden RNA izolasyonu yapılarak PPAR-α/β/γ mRNA düzeyleri RT-PCR ile ölçülmüştür. Mikrobiyota aktivitesinin fonksiyonel çıktısı olarak dışkı bütirat düzeyleri belirlenmiş; gruplar arası farklar için uygun istatistiksel testler kullanılmıştır. Bulgular, inülin uygulamasının çekum ağırlığını anlamlı biçimde artırdığını ve bununla uyumlu şekilde dışkı bütirat düzeylerini yükselttiğini göstermiştir. Sistemik ölçekte, vücut ağırlığı, kan glukozu ve keton parametrelerinde belirgin bir fark saptanmamıştır. Moleküler düzeyde, karaciğerde PPAR izoformlarının ekspresyonu genel olarak değişmezken, kolon dokusunda PPAR-γ ekspresyonu belirgin şekilde artmıştır. Bu örüntü, inülinin mikrobiyota-türevli metabolit artışı ile ilişkili olarak kolona özgü bir PPAR-γ yanıtı tetiklediğini; etkilerin sistemik metabolik göstergelerden bağımsız seyrettiğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, inülinin bağırsak mikrobiyotası-kaynaklı bütirat üretimini artırırken kolonik PPAR-γ sinyalini güçlendirdiği ve böylece epitel homeostazını destekleyen mekanistik bir diyet müdahalesi sunduğu gösterilmiştir. Bu çalışma, inülinin bağırsak-karaciğer ekseni üzerindeki etkilerini doku-özgüllüğü boyutunda haritalayarak, ileride doz/süre optimizasyonu, protein düzeyi doğrulama ve fonksiyonel epitel çıktıları (bariyer bütünlüğü, mukus dinamikleri vb.) ile genişletilebilecek sağlam bir temel oluşturmaktadır.