Cıva üçlü nokta hücrelerinin faz geçiş eğrileri üzerinde ısıl ve kimyasal kirlilik etkilerinin incelenmesi

Bu tez çalışması, cıva üçlü noktası hücrelerinin ülkemizde ilk olarak yapımını ve karakterizasyonunu içerir. Cıva üçlü noktası ( -38,8344 °C ), -190 °C ile 0,010 °C arasında tanımlanmış olan tek sabit nokta olması itibariyle uluslararası sıcaklık ölçeği içinde özel bir öneme sahiptir. Bu tez çalışması kapsamında, cıva üçlü noktası sıcaklığı üzerinde saflaştırma ve dolum tekniğinin etkileri incelenmiştir. Toplam maksimum tahmin, 1/F gerçekleştirme eğrisi ve doğrudan karşılaştırma işlemleriyle, cıva hücreleri içindeki safsızlığın nitel olarak belirlenmesinde üç farklı yöntem kullanılmıştır. Bu amaca yönelik olarak içinde değişik saflık değerlerinde cıva örnekleri içeren üç farklı hücre hazırlanmıştır. Bu hücreler için, daha az miktarda cıva ile yüksek doğruluklu ölçüme olanak sağlayacak yeni bir tasarım geliştirilmiştir. Ayrıca ergime platosunun, izlediği donma şartlarına olan bağımlılığı analiz edilmiştir. Daha sonraki çalışmalarda ise, içinde bulunduğu ortamdaki sıcaklık farklarından, kimyasal kirliliklerden ve ergime oranının tersine (1/F) karşılık sıcaklık farkı eğrisinin hangi bölgesinin seçildiğine bağlı olarak etkilendiği bilinen ergime platosunun şekli incelenmiştir. Bu etkenlerin, hangi dereceye kadar etkili olduklarının çalışması ise ?varyansların analizi? (ANOVA) adlı istatistiksel bir yöntem kullanılarak yapılmıştır. Son olarak, tez çalışması kapsamında yapılan ölçümlere ait belirsizlik parametreleri saptanmış ve ölçüm belirsizlikleri hesaplanmıştır. Tüm yapılan çalışmalar sonucunda yeni bir ulusal standart cıva üçlü noktası sıcaklık değeri daha düşük bir belirsizlikle elde edilmiştir.