Hafif çelik yapıların deprem yükü katsayıları üzerine bir inceleme

Bu tez kapsamında, 2018 Deprem Yönetmeliği ile birlikte ulusal tasarım şartnamelerimizde kendine yer bulan hafif çelik binalar ve Yönetmelikte bunlar için tanımlanmış olan Taşıyıcı Sistem Davranış Katsayıları ve Dayanım Fazlalığı Katsayıları incelenmiştir. Tanımlanan katsayıların pratikte uygulanabilir olup olmadığının irdelenmesi adına, gerçek bir hafif çelik bina üzerinde deneysel ve analitik çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışma için seçilen bina Enez (Edirne) yöresinde çokça yapılı bulunan ikiz villa tipi iki katlı bir binadır. Ortamsal Titreşim Deneyi (Ambient Vibration Test) yapılarak binanın karakteristik modal periyotları bulunmuş ve gerçeğine en yakın sonuçları verecek şekilde bilgisayar ortamında modellenmiştir. Ardından lineer olmayan yapı davranışını incelemek üzere, performans analizi yürütülmüş ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Analizde kullanılacak önemli yapısal parametrelerin belirlenmesi için ayrıca laboratuvar ortamında iki ayrı deney daha yapılmıştır. Deneylerde kullanılan numuneler, her iki yüzünde X-çaprazları olan ve birinde OSB, diğerinde alçıpan ile her iki tarafından kaplanan 2.40 m x 2.40 m ölçülerinde duvar panelleridir. Deneylerde hem genel olarak çift X-çaprazlı ve çift kaplamalı standart bir duvar panelinin tekrarlı yükler altındaki davranışı incelenmiş, hem de çapraz elemanlar ile çerçeve elemanları arasındaki bağlantılar için matematiksel bir ilişki belirlenmiştir. Bina modelinin performans analizinden elde edilen sonuçlar 2018 Deprem Yönetmeliğinde verilen deprem yükü katsayıları ile karşılaştırılmıştır. Tez kapsamında yapılan çalışmaların amacı, tanımlanan katsayıların pratikte yeterince güvenilir olup olmadığına ilişkin bir yorum yapabilmektir. Elbette sadece bir adet bina üzerinde yapılan deneysel ve analitik çalışmalar, verilen katsayıların mertebesini kıyaslamak açısından tek başına yeterli değildir. Burada yalnızca bu katsayıların mertebesi hakkında makul bir fikir edinme ve tez kapsamında hedeflenen konuların daha detaylı olarak incelenmesi için ileriki çalışmalara ışık tutma niyeti güdülmektedir.