Hidroelektrik projelerinde yatırım kararı alınması: Yerel ve uluslararası yaklaşımların karşılaştırılması

Modern dünyanın gelişiminde enerji çok önemli bir değer olmuştur. Enerji kaynaklarını efektif bir şekilde kullanabilen toplumlar refah seviyelerini başarılı bir şekilde yükseltmiştir. Enerji kaynaklarının günümüz küresel politikalarına yön verdiği görüşü pek çok yerde tekrarlanmaktadır. Enerjinin nasıl elde edilebileceği konusu sürekli olarak araştırılmış, bunun sonucunda ise günümüz imkanlarında termik, hidroelektrik, rüzgar ve güneş türü kaynaklardan tüm dünyada geniş oranlarda faydalanılabilmektedir. Belirtilen her farklı kaynağın kendine gore avantaj ve dezavantajları bulunmakla birlikte tümü için ortak olan bir nokta; insanlığın bunları kullanma zorunluluğudur. En küçük parçalar dahi her gün daha değerli hale gelmektedir. Doğal olarak, üretilen bu değerlerin bir de maliyeti olmaktadır, ki bu da bir yatırım yapılması anlamına gelir. Bu tez çalışmasının odak noktası hidro elektrik santralleri olacaktır. Çalışmanın amacı bu projelerin toplam yatırım ömrü için maliyetlerinin incelenmesi ve fizibilite aşamasında yaşanan zorlukların araştırılmasıdır. Bu aşamanın toplam maliyet üzerinde önemli bir belirleyici etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu çerçevede, ulusal ve uluslararası uygulamalar yoğun bir literature taraması ile araştırılmıştır. Farlılıkları daha detaylı inceleyebilmek için konu hakkında uzman kişilerle görüşmeler yapılmış ve bazı projelere ait fizibilite raporları incelenmiştir. Buna ilave olarak literatür taraması sonucu Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Gürcistan, Arnavutluk İspanya gibi ülkelerdeki uluslararası uygulamalarla ilgili elde edilen diğer kaynaklar da incelenmiştir. Bu çalışmanın diğer bir odak noktası ulusal ve uluslararası uygulamaların farklarının karşılaştırılması ve lokal uygulamalar için önerilerde bulunulmasıdır. Tezin amaçlarına ulaşılabilmesi için bazı örnek olay incelemeleri yapılmıştır. Karşılaşılan eksiklikler ve temel nedenler araştırılmış ve bulgular değerlendirilmiştir. Önemli bulgulardan biri, yatırımcıların hidro elektrik santral projelerindeki başlangıç adımlarının ne denli önemli olduğunu tam olarak fark edemediğidir. Yatırımların başlangıç aşamalarında gerekli olan saha incelemeleri ve mühendislik danışmanlıklarına yeterince yer verilmediği görülmüştür.