İş hayatının çalışanlar üzerinde yarattığı etki ve yorgunluk toplumu analizi: Trabzon ili-Forum AVM örneği

Bugün insanlık, her açıdan değişimin ve yeniliğin yoğun bir şekilde hissedildiği bir toplumda yaşam sürdürmektedir. İnsanlar, hayatlarını idame ettirebilmek için toplumun kendilerine sunduğu olanakları değerlendirmektedir. Çalışmanın yalnızca birkaç alanla sınırlandırıldığı modern öncesi toplumlardan farklı olarak, günümüz toplumunda iş kolları her alanda büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Bu çeşitlenme, piyasanın hareketlenmesine ve rekabet ortamının yoğunlaşmasına yol açmıştır. Artan rekabet koşulları altında çalışmak, geçmiş dönemlere kıyasla çok daha zorlayıcı bir hale gelmiştir. Sürekli değişim, çalışanların hem iş ortamına hem de mevcut tempoya uyum sağlamasını güçleştirmiş, bu durum yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda zihinsel yorgunluğu da beraberinde getirmiştir. Buradan hareketle, bu çalışma Forum AVM çalışanlarının deneyimlediği yorgunluğu hem fiziksel hem de zihinsel boyutlarıyla ele almayı ve bu durumun kapitalist sistem içerisindeki tezahürünü analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, günümüz toplumunda yaşanan yorgunluğun incelenmesi kısmında Byung-Chul Han'ın yorgunluk toplumu analizinden yararlanılmıştır. Çalışma hayatında ortaya çıkan yorgunluğun kapitalist sistem çerçevesinde değerlendirilmesi bağlamında ise Karl Marx'ın görüşlerinden hareket edilmiştir. Bu bağlamda, günde yüzlerce müşteri ağırlayan Trabzon Forum AVM kapsamında farklı sektörlerden seçilen 15 kadın ve 15 erkek olmak üzere toplamda 30 çalışanla görülmüştür. Nitel yöntemin kullanıldığı bu çalışmada, çalışanlarla yapılan derinlemesine görüşmeler, yarı-yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler ise betimsel analiz tekniğiyle yorumlanmıştır. Araştırma sonucu, çalışanların yalnızca iş yükünden kaynaklı olarak bir fiziksel yorgunluk yaşamadığı, performans baskısının üzerlerinde zihinsel bir yorgunluğa da yol açtığı görülmüştür.