İstanbul hava partikül Madde (PM2.5 ve PM10) örneklerinde Be-7, Po-210 ve Pb-210 radyonüklid aktivitelerinin ve akciğer biyoerişebilirliklerinin belirlenmesi

Artan fosil yakıt kullanımı ve şehirleşmeyle birlikte yüksek miktarlarda partikül madde atmosfere karışmaktadır. Hava partikül maddeleri; havada asılı halde bulunan ve boyutları 0.002μm-500μm aralığında değişen çeşitli fraksiyonlardaki katı veya sıvı taneciklerdir. Partikül madde içeriğinde pek çok farklı kirletici yer alabilir ve bu kirleticiler sağlık açısından büyük tehdit oluşturmaktadır. Bu çalışmada şehir havasındaki partiküllerde içeriğinde radyonüklid aktiviteleri değerlendirilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü'nün belirlenen istasyonlarından (Aksaray ve Kadıköy) atmosferik partikül madde toplama cihazları kullanılarak elde edilen hava filtrelerinde PM2.5 ve PM10 fraksiyonlarındaki 210Po, 210Pb ve 7Be radyonüklidlerinin aktiviteleri belirlenmiştir. Farklı zaman dilimleri ve mevsim koşullarında yapılan örneklemelerle yağış, rüzgar, sıcaklık gibi iklim koşullarının radyonüklidlerin aerosollere tutunma düzeyleri ve birikimleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. 7Be aktivitesi, PM10 'da 1,34 - 10 mBq/m3 aralığında ölçülmüştür. 210Po aktivitesi; PM10'da 0,06 - 0,64 mBq/m3 aralığında değişirken; PM2,5 'ta 0,61 – 0,07 mBq/m3 arasında belirlenmiştir. 210Pb 'un aktivitesi Kadıköy İstasyonunda ortalama 0,96 mBq/m3 Aksaray istasyonunda ise 0,62mBq/m3 olarak ölçülmüştür. Akciğer biyoerişebilirlik testi (in vitro solunum testi) yöntemi ile 210Pb 'un solunum yoluyla insan akciğerlerine ulaşabilecek miktarları tespit edilmiş ve akciğerlere ulaşabilen değerleri ortalama %23 olarak ölçülmüştür.