İstanbul-Taksim meydanı örneğinde algı-pratik ilişkisinin irdelenmesi

Mekân kimliği; bir alandaki coğrafi, mimari, iklimsel ve sosyokültürel değerlerin bellekte kodlanmış şeklidir. Mekân kullanım pratikleri de yine coğrafi, mimari, iklimsel ve sosyokültürel etkenlerle şekillenmektedir. Dolayısıyla mekân kimliği ve kullanım pratikleri arasında birbirini tanımlayan bir ilişki vardır. Mekân kimliği, toplum zihninde bir mekâna dair kodlanan tarihsel, kültürel, sosyal ve siyasal etkenler gibi değerlerin bütünleşmesi ve zihinde şekillenmesidir. Yani kamusal bir alanın kimliğini, toplumsal bir olgu olarak kabul etmekteyiz. Ayrıca son dönemlerde toplumu bir araya getiren kamusal mekânların kimliğinin oluşmasındaki etkisinin de tartışma konusu olduğunu görmekteyiz. Bu çalışma, toplum için kamusal mekânlardan anahtar mekân olarak kabul edilen kent meydanlarının kimliğinin oluşmasında, algı ve kullanım pratiklerinin ilişkisini araştırmaktadır. Araştırma alanı olarak mekân-kullanım ilişkisi sürekli tartışmalara konu olan, Taksim Meydanı seçilmiştir. Taksim Meydanı, kamusal alan olarak belirlendiğinden bu yana birçok kültürel, tarihi ve siyasal yaşanmışlıklara ev sahipliği yapmıştır. Meydan kimliği de bu çerçevede bir anlam kazanmıştır. İlk olarak Taksim Meydanı'nın kimlik algısı üzerinde durulmuştur. Meydan kimliği oluşmasında ise alan kullanıcıları ile yapılan sözlü görüşmeler etken olmuştur. Kimlik üzerindeki algı ve kullanım pratiklerinin etkisini anlamak için, görüşmelerde öncelik olarak bireylerin belleklerinde kaydedilen kullanım tipleri hakkındaki görüşleri alınmıştır. Daha sonra meydan kimliği ile ilgili görüşleri aktarılması istenirken, belleklerinde kodlanan bu kullanım tiplerinin etkisi irdelenmiştir. Görüşmeler neticesinde kamusal mekân kimliği ve kullanım pratikleri arasındaki ilişkinin önemi ortaya çıkmıştır. Günümüz Taksim Meydanı'nda yaşanan kamusal mekân ve meydan kullanım pratikleri çerçevesinde şekillenen kent kimliği sorunları temelinde tartışılmıştır.