İstanbul'da uygulanan dikey bahçe örneklerinin sürdürülebilirliğinin değerlendirilmesi

Kentlerdeki hızlı nüfus artışıyla beraber meydana çıkan yoğun yapılaşma ve kentleşme, kent içindeki yeşil alanların azalmasına sebep olmuştur. Bu durum sürdürülebilir kentlere ulaşmak için yapılan çalışmaları arttırmıştır. Bugüne kadar yapılan çalışmaların içinde dikey bahçeler önemli bir yer tutmaktadır. Araştırma kapsamında dikey bahçelerin işlevleri ekolojik, ekonomik, sosyal ve estetik açıdan değerlendirilerek, sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Öncelikle konuya ilişkin literatür taramaları yapılmış ve İstanbul'da uygulanan dikey bahçe örnekleri incelenmiştir. Dünya genelinde uygulanmış, farklı örnekler de ele alınarak değerlendirmeler yapılmıştır. Bu kapsamda uygulanan dikey bahçelerin özellikleri tespit edilerek sürdürülebilirlik bağlamında kente sağladığı katkılar ortaya konulmuştur. Ayrıca uzmanlara ve kullanıcılara anket ve derin mülakat çalışmaları uygulanmıştır. Uzmanlara uygulanan derin mülakat çalışması ile dikey bahçelerde sürdürülebilirliğin yakalanması konusunda yapılacak çalışmalara yön vermek, kullanıcılara uygulanan anket çalışmasıyla da hem kullanıcıların örnek çalışmalarla ilgili görüşlerini almak hem de görsel peyzaj tercihlerini değerlendirmek amaçlanmıştır. İstanbul İli araştırma alanı olarak seçilmiştir. Araştırma alanının doğal ve kültürel peyzaj özellikleri tanımlandıktan sonra dikey bahçeler bulundukları yere göre üç başlık altında incelenmiştir. Daha sonra araştırmanın yöntemi açıklanmıştır. Bunlar; verilerin toplanması, verilerin değerlendirilmesi ve analizi ile verilere ait sonuç ve önerilerin sunulmasıdır. Veriler toplanırken, yerinde gözlemler, fotoğraflar, notlar, anket çalışmaları ve yüz yüze sözlü görüşmelerden yararlanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ise anket çalışması ve derin mülakat çalışmasından yararlanılmıştır. İstanbul Fatih İlçesi'nde 96 kişi ile anket çalışması yapılmıştır. 5 anahtar uzman kişi ile derin mülakat çalışması yapılmıştır. Anket formları EK-1 ve EK-2'de verilmiştir. Elde edilen veriler, SPSS-24 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda anket ve derin mülakat çalışmalarına ait sonuçlar göz önüne alınmıştır. Elde edilen sonuçlar ile birlikte, İstanbul'da uygulanan dikey bahçe örnekleri, yurtdışı örnekleri ile karşılaştırılmıştır. Geliştirilmesi yönünde öneriler sunulmuştur. Sonuç olarak; dikey bahçelerin sürdürülebilir tasarımlar olabilmesi için ekolojik yönüne ağırlık verilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Dünya genelindeki sürdürülebilir uygulamalar örnek alınmalıdır. Sürdürülebilir peyzaj tasarımlarına katkıda bulunan dikey bahçelerin ilerleyen yıllarda gelişerek artacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik; Dikey Bahçeler; İstanbul; Fatih.