K ortalamalar yöntemiyle türkiye' deki şirketlerin verimliliklerinin kümelenmesi

Bu tez çalışmasında, Türkiye'de gıda sektöründe faaliyet gösteren ve Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin operasyonel ve finansal verimlilikleri analiz edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, belirlenen verimlilik göstergeleri kullanılarak şirketlerin benzerliklerine göre sınıflandırılması ve sektördeki farklılıkların ortaya konulmasıdır. Operasyonel verimliliği ölçmek amacıyla stok devir hızı ve nakit dönüşüm süresi, finansal verimliliği ölçmek için ise öz sermaye kârlılığı (ROE) ve varlık kârlılığı (ROA) oranları kullanılmıştır. Bu oranlar standartlaştırılarak k- ortalamalar yöntemiyle şirketler arasında karşılaştırmalar yapılmış ve verimlilik düzeyleri analiz edilmiştir. Çalışmada, 2019-2024 yılları arasındaki çeyreklik finansal veriler kullanılmıştır. K-ortalamalar yöntemi ile şirketler, 4 farklı homojen kümelere ayrılmış, her kümenin verimlilik özellikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda 2021-2022 yıllarında sektör genelinde göreceli olarak verimli şirket sayısında artış olduğu fakat 2022 den sonra yüksek performanslı şirket sayısında belirgin bir azalma olduğu gözlemlenmiştir.