Kadınlardaki sirkadiyen ritim bozukluğunun ve bunun bebeklerdeki otizm ile bağlantısının modellenmesi ve analizi

Sirkadiyen saat, hormonların biyolojik süreçlerini yaklaşık 24 saatlik döngülerde düzenleyen günlük bir zamanlayıcıdır. Uyku hormonu melatoninin sirkadiyen ritmi vardır ve gece vardiyası gibi çevresel faktörler sirkadiyen ritmini bozar, ve nörogelişimsel bozukluklara neden olabilir. Anne sirkadiyen ritmi, doğum öncesi dönemde melatonin aracılığıyla fetüsle senkronize edilir. Bu tezde, maternal sirkadiyen ritim bozukluklarının fetal sirkadiyen ritmi nasıl etkilediği incelenmiş ve tezin hipotezi olan fetüste otizm spektrum bozukluğu (OSB) riski üzerindeki potansiyel etkileri araştırılmıştır. Çalışmada, otizm ve sirkadiyen ritim arasındaki bağlantı, iki model kullanılarak kurulmuştur: statik ağ modeli (protein-protein etkileşim ağı kullanılarak) ve dinamik model (sistem dinamiği metodolojisi kullanılarak). Dinamik model, gece vardiyasında çalışmanın neden olduğu anne sirkadiyen saatinin bozulmasının fetüsteki OSB riskine etkilerini modellemektedir. Gece vardiyası simülasyon sonuçlarına göre, gece vardiyası esnasında fetüsün malondialdehit düzeyinin %47 arttığı, melatonin düzeyinin ise %36 azaldığı bulunmuştur ve bu da fetüste otizm riskini artırmaktadır. OSB ve sirkadiyen saat arasındaki yolları anlamak için bir protein-protein etkileşim ağı oluşturulmuş ve graf-teoretik analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, OSB gelişiminde ribozom biyogenezisi, oksidatif stres, insülin/IGF yolu, Wnt yolu ve mTOR yolu gibi potansiyel merkez proteinler ve yollar incelenmiştir. Bu bulgular dikkate alındığında sirkadiyen bozuklukların etkilerinin daha detaylı incelenmesi ve fetal sağlık üzerine ileri klinik çalışmaların yapılması gerekmektedir.