Kahramanmaraş depremi sonrası Tip 1 diyabetliçocuk ve adölesanlarda akdeniz diyetine uyumunve yeme davranış bozukluğunun değerlendirilmesi

Bu araştırma 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş ve çevresinde meydana gelen yıkıcı depremlerden sonra Tip 1 Diabetes Mellitüs (T1DM) tanılı çocuk ve adölesanlarda Akdeniz diyetine uyum ile yeme bozukluğu tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu kesitsel araştırma Mayıs 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında Gaziantep ve Kahramanmaraş ilinde yaşayan yaşları 10-18 arasında olan 219 birey ile online olarak gerçekleştirilmiştir. Bireylere Diyabette Yeme Sorunları Anketi (DEPS-R) ve Akdeniz Diyet Kalite İndeksi (KIDMED) ölçeği uygulanmış; sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları sorgulanmıştır. Bireylerin %43,8'inin Kahramanmaraş, %56,2'sinin ise Gaziantep'te yaşadığı saptanmıştır. Bireylerin %37,4'ünün erkek, %62,6'sının kız çocuğu olduğu bulunmuştur. Erkek ve kız çocuklarının DEPS-R ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalaması sırasıyla 16,9±10,83 ve 14,7±10,52 olarak saptanmıştır (p>0,05). Kahramanmaraş'ta yaşayan bireylerin DEPS-R ölçeği puan ortalamasının (17,7±10,78) Gaziantep'te yaşayanların ortalama puanlarından (13,9±10,30) anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Diyetisyenle görüşme sıklığının artışının yeme davranış bozukluğunu azalttığı saptanmıştır (p<0,05). Bireylerin KIDMED puan ortalamaları açısından erkek ve kız çocuklarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. (E: 7,4±2,24 K: 7,8±1,75; p p>0,05). Ancak bireylerin Akdeniz diyetine uyumları arttıkça vücut ağırlığı, BKİ değeri ve HbA1c değerinde azalma olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca bireylerin KIDMED ve DEPS-R puanları arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (r=-0,374; p<0,001). Bu sonuçlar deprem gibi yaşamı tehdit eden felaketlerin T1DM'li çocuklarda yeme sorunları oluşturabileceğini ve çocukların Akdeniz diyetine uyumlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabet, yeme bozukluğu, Akdeniz diyeti, deprem