Adapting the quality function deployment method to design appropriate building facades

Teknolojideki gelişmeler, dünyadaki çoğu insanın yaşam tarzını değiştirerek, enerji tüketiminde ve çevre kirliliğinde artışa neden olmuştur. Binaların cephesi, insan konforunun sağlanmasında, enerji tüketiminin ve çevre kirliliğinin azaltılmasında önemli bir rol oynayabileceğinden dolayı, cephe tasarımı için, inşaat malzemeleri, maliyet etkinliği, bina sakinlerinin gereksinimleri ve iklim bölgeleri göz önünde bulundurularak çeşitli teknolojiler bir araya getirilmelidir. Tüm bunları göz önünde bulundurarak, tasarım parametreleri ve birbirleriyle olan karmaşık ilişkileri, geleneksel tasarım yöntemlerini uygulayarak kolayca sağlanamamaktadır. Böylelikle endüstriyel ürünlerin tasarım ve üretim aşaması boyunca kullanıcıların ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmaya dayanan Kalite Fonksiyon Göçerimi (Quality Function Deployment - QFD) yöntemi çalışılmış ve bu yöntemin uygun bina cephelerinin tasarımında uyarlama imkanı araştırılmıştır. Bu tezde QFD yöntemi uyarlanarak dört aşamadan oluşan bir çerçeve tanımlanmıştır. Bu aşamalar; Tasarım hedefleri aşaması, Yolcuların gereksinimleri aşaması, Tasarım teknikleri aşaması ve Cephe tasarım aşamasıdır. Bu aşamalar, 49 vaka analizi, iki anket, beş Analitik Hiyerarşi Süreci (Analytic Hierarcgy Process - AHP) matrisi ve iki Kalite Evi (House of Quality - HoQ) matrisinin analizi dahil olmak üzere çeşitli adımlardan oluşur. Bu aşamaları tamamlamak için, birincil ve ikincil tasarım hedefleri, kapsamlı bir literatür taraması ve 49 vaka analizi belirlenmiştir. Daha sonra bu bilgiler, tasarım hedefleri, bina sakinlerinin gereksinimleri ve teknik çözümlerle ilgili iki özel anketin sorularını hazırlamak için kullanılmıştır. İlk ankette bina sakinlerinin ihtiyaçları ve tasarım hedefleri ile ilgili tercihleri, ikinci ankette ise mimarların teknik çözümler ve tasarım hedefleri konusundaki tercihleri belirlenerek anketler gerçekleştirilmiştir. Bu anketler 120 bina sakini (Türkiye'den 66, İran'dan 54) ve 82 mimar (Türkiye'den 40, İran'dan 42) ile yapılmıştır. Birincil ve ikincil tasarım hedeflerine ilişkin anketlerinden elde edilen veriler, önceliklerini hesaplamak için beş AHP matrisinde kullanılmıştır. İlk HoQ matrisinde, teknik çözümlerin önceliklerini belirlemek için bina sakinlerinin gereksinimleri ve teknik çözümlerle ilgili anketlerinden elde edilen veriler kullanılmıştır. Uygun cephe sistemlerinin önceliklerini hesaplamak için, ilk QFD matrislerinin sonuçlarına göre, QFD yönteminin mimari tasarıma uyarlanmasının tasarım sürecini geliştirdiği saptanmıştır. Neticede, karmaşık tasarım parametreleri ile ilgili bina sakinlerinin gereksinimleri ve mimarların görüşleri, evrensel olarak kabul edilebilir ve uygun bir cephe tasarımı elde etmek için saklanarak, bir tasarım aşamasından diğerine aktarılmıştır. Sonuç olarak, bu tezde önerilen QFD çerçevesi, kullanıcı gereksinimleri göz önünde bulundurularak yalnızca uygun cephe sistemlerini tasarlamak için değil aynı zamanda diğer bina bileşenlerini, hatta tüm binaları tasarlamak için de kullanılabilir.