Kalp yetersizliği hastalarında sağlık okuryazarlığının öz bakıma etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı kalp yetersizliği hastalarında sağlık okuryazarlığının öz bakım üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve yöntem: Çalışma Eylül 2016 – Nisan 2017 tarihleri arasında, Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Kardiyoloji kliniği ve polikliniğine başvuran, dâhil edilme kriterlerine uyan 110 kalp yetersizliği hastası ile yürütülmüştür. Çalışma verileri bireylerin tanıtıcı özelliklerini içeren form, Sağlık Okuryazarlığı Anketi - Avrupa Birliği ve Kalp Yetersizliği Öz Bakım İndeksi ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplamalar ve ortalama, korelasyon ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan kalp yetersizliği hastalarının sağlık okuryazarlığı ve öz bakım düzeylerinin yetersiz olduğu saptanmıştır. Çalışmaya alınan hastaların %91.8'inin yetersiz ve %8.2'sinin sorunlu sağlık okuryazarlığına sahip olduğu, yeterli ve mükemmel sağlık okuryazarlığına sahip olan katılımcı olmadığı bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığı anketinde en yüksek ortalama puanların sağlık hizmeti sağlık okuryazarlığı ve bilgiyi anlama sağlık okuryazarlığına ait olduğu saptanmıştır. Genel sağlık okuryazarlığının kalp yetersizliği öz bakım indeksinin tüm alt boyutları üzerine anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur (β=.63, β=.53, β=.67; p=.000). Ayrıca genel sağlık okuryazarlığının öz bakımı sürdürme alt boyutunun %40'ını, öz bakımı yönetme alt boyutunun %29'unu ve öz bakımı sağlamada kendine güven alt boyutunun %45'ini açıkladığı bulunmuştur. Sonuç: Kalp yetersizliği hastalarında sağlık okuryazarlığının öz bakımı etkilediği bulunmuştur. Bireylerin sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik girişimler uygulanması ve hastalara verilen eğitimde eğitim materyallerinin sağlık okuryazarlığı düzeyine göre hazırlanması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Kalp Yetersizliği, Sağlık Okuryazarlığı, Öz Bakım.