Kars ili Sarıkamış ilçesi ormanlık alanlarında zarar yapan IPS acuminatus (Gyllenhal, 1827) (Coleoptera: Curculionidae: Scolytinae)un zararı, biyolojisi ve mücadelesi üzerine araştırmalar

Bu çalışma Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum-Kars Bölümü'nün Kars iline bağlı Sarıkamış ilçesi saf Sarıçam meşcerelerinde saptanan Ips acuminatus'un zararı, biyolojisi ve mücadele yöntemlerini belirlemek amacıyla 2016-2017 yılları arasında yapılmıştır. Çalışma alanı bölge için önemli bir kaynak haline gelen saf Sarıçam (Pinus sylvestris) ağaçlarından oluşmaktadır. I. acuminatus (Altıdişli Kabuk Böceği) ülkemiz ormanlarında zarar yapan bir kabuk böceği türü olarak bilinmektedir. Kullanılabilir mücadele yöntemleri ve zararın derecelendirilmesi konuları üzerinde tartışılmıştır. Birçok mücadele yöntemi bilinip bunlardan tuzak ağacı ve feromon tuzakları tercih edilen yöntemlerdendir. Çalışma alanında bulunan zararlının biyolojik dönemleri yumurta, larva, pupa ve ergin olarak tuzak ağaçlarındaki periyodik kontroller sonucu belirlenmiş ve böceğin 140-150 günde biyolojisini tamamladığı saptanmıştır. Yılda iki generasyon veren böceğin bölge için önemli bir zararlı olduğu iki yıllık çalışma ile tekrar netleştirilmiştir. Hepsi kuzey bakıda olmak üzere deneme alanlarındaki feromon tuzakları ve tuzak ağaçlarının kontrolleri yapılarak I. acuminatus'un tüm deneme alanlarında zararlı olduğu gözlemlenmiştir. 2018 yılına gelindiğinde 2016 ve 2017 yıllarında deneme alanı olarak kullanılan Sarıçam 63, 64, 65, 66, 67, 68 ve 69 nolu bölmelerde 260.4 ha böcek zararından dolayı münferit olarak olağanüstü hasılat etası meydana gelmiştir. Biyoteknik yöntemler ile silvikültürel müdahalelerin zamanında uygulanması mücadele açısından büyük önem taşıdığından, sözü edilen çalışmalar Sarıkamış'ta mayıs-eylül ayları arasında tamamlanmalıdır. Saf meşcere kuruluşu yerine, ibreli ve yapraklı türlerin yer aldığı karışık meşcerelerin oluşturulması olası kabuk böceği zararlarını önleyecektir. Anahtar Kelimeler: Ips acuminatus, Sarıkamış, Sarıçam, Feromon tuzakları, Kabuk böceği.