Kateter ilişkili enfeksiyonlarda klinik ve laboratuvar özelliklerin etken mikroorganizmaya etkisi

Santral venöz kateterler (SVK) birçok pediatri kliniğinde farklı endikasyonlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. SVK ilişkili komplikasyonların en önemli olan kateter ilişkili enfeksiyonlarda hastaların hastanede yatış sürelerinin uzamasına, iş yükünün artmasına, maliyet artışına ve mortaliteye neden olabilmektedir. Pediatrik yaş grubundaki KİE'lerde bilinen risk faktörlerinin yanı sıra, kateter takımı ve enfeksiyon anındaki hastanın kliniğinin, laboratuvar özelliklerinin KİE açısından risk faktörü ve prognozun belirlenmesi amaçlandı. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde, 1 Mart 2020 ve 30 Eylül 2023 tarihleri arasında 43 ay süresince Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı tarafından KİE tanısı alan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hasta kayıtlarına ait veriler hastane kayıt SPSS 25.0 paket programı kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, Ki-kare ve Fisher'in Kesin Olasılık testi ve bağımsız gruplarda t-testi kullanıldı. KİE hastalarının %76,3'ünde hematolojik, onkolojik veya immünolojik hastalık vardı. En sık kateter endikasyonu uzun süreli tedaviydi (%36,8). Yatak başı kateterizasyon KİE riskini artırarak steril prosedürlerin önemini vurguladı. Santral venöz kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (SVKİ-KDE) %90,4 oranında tespit edildi. Kültürlerin %94,2'sinde patojen izole edildi: gram pozitif bakteriler %51,1, gram negatif bakteriler %40,5, mantarlar %8,4 olup en sık etken KNS (%36,5) saptanmıştır. Cerrahi, TPN kullanımı, cilt bütünlüğü bozulması, enfeksiyon varlığı ve kateter endikasyonu lokalizasyonu KİE patojenleri üzerinde anlamlı etki göstermedi (p> 0,05). Antibiyotik alanlarda gram pozitif enfeksiyon daha az, immünsuprese olgularda gram pozitif ve negatif enfeksiyon daha sık görüldü (p=0,021). Ancak immünsupresyon nedeni patojen türünü etkilemedi (p>0,05). Sonuç olarak, KİE etyolojisinde etken mikroorganizmayı tahmin etmede kateter takım anı ve enfeksiyon anındaki klinik ve laboratuvar özelliklerin etkili olabileceği gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Çocuk hastalarda kateter enfeksiyonu risk faktörleri, Kateter ilişkili enfeksiyon etkenleri, Santral venöz kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu