Kentsel boşluk olarak afet toplanma alanlarının potansiyelleri: İstanbul Bağcılar

Kentler çok katmanlı sosyo-ekolojik sistemlerdir. İstanbul'da hızlı kentleşme bu sistemi kırılganlaştırmakta, afetleri çoklu krizlere dönüştürmektedir. Bu tez, İstanbul'daki kentsel boşlukların, özellikle afet toplanma alanlarıyla kesişiminde yer alan ve çoğunlukla tanımsız, kullanılmayan veya göz ardı edilen "arada kalmış alanların", kent yaşamına aktif şekilde katılım potansiyelini ve bu alanlar aracılığıyla kentsel dayanıklılığı artırma olanaklarını araştırmayı amaçlamaktadır. Bu tez, kentsel boşlukları "yokluk" ya da "işlevsizlik" olarak değil; kent içinde sosyal etkileşim, ekolojik süreklilik ve krizlere karşı esneklik sağlayacak yaşayan, üretken ve kendini dönüştürebilen yaşam alanları olarak ele almakta ve bu alanların kentsel dayanıklılık politikalarına nasıl entegre edilebileceğine ilişkin stratejik öneriler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, bu kentsel boşlukları yalnızca kriz anlarında işlev kazanan pasif toplanma alanları olarak değil; gündelik yaşamın bir parçası hâline getirilmiş, toplumsal dayanışmayı teşvik eden, ekolojik sürekliliği destekleyen ve kent sakinleri için alternatif yaşam alanları sunan dinamik mekânlar olarak yeniden düşünmektir. Nicel ve nitel yöntemlerle, özellikle Bağcılar'da yapılan saha gözlemleriyle kapsamlı bir veri seti oluşturulmuştur. 23 Nisan 2025'te yaşanan Silivri Depremi sonrası yapılan incelemeler, bu alanların günlük yaşamda da etkin biçimde kullanılmasını gerekli kılmıştır. Bu yaklaşım, hem iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlar hem de afet anlarında güvenli tahliyeyi destekleyen bütüncül bir çerçeve önerir.