Kitle iletişim hukukunda lekelenmeme hakkı ve Türkiye'den örnekler

Onur ve itibar kavramları, sosyal bir varlık olan insanoğlu için en değerli ve en önemli ve başat kavramlar arasında yerini almaktadır. Her bir birey varlık gösterdiği toplum içerisinde, insan olmanın bir gerekliliği olan, onur, gurur, haysiyet ve itibar sıfatlarını korumak ve sürdürmek istemektedir. Bu minvalde değerlendirildiğinde, bireylerin temel hak ve özgürlükleri arasında sınıflandırılan masumiyet karinesi ve bir uzantısı niteliğini taşıyan lekelenmeme hakkı, yasal süreçler dahilinde kanuni güvence ve koruma altına alınmaktadır. Gelişen teknoloji, ulaşım, iletişim ve alt yapı imkanlarının varlığı ile doğru orantılı bir şekilde ilerleyen radyo, televizyon, gazete gibi geleneksel medya ve internet gibi yeni medya olarak addedilen kitle iletişim araçları, zaman zaman basın organları aracılığı ile haber yapma maksadını aşarak kişilerin lekelenmeme hakkına kast ve gasp edilmektedir. Masumiyet karinesi göz ardı edilerek yapılan birçok haber ve bilgi paylaşımı, toplum içerisinde kimi zamanlarda geniş yankılar uyandırmakta ve suçu ispat edilmemiş kişileri, toplumun gözünde suçlu ilan edilmesine sebebiyet vermektedir. Bu durum da doğaldır ki kişinin itibarını ve onurunu gölgelemekte ve zedelemektedir. İşte tam da bu noktada devlet erki devreye girmekte ve kişinin sahip olduğu ve kişilik hakkı olarak addedilen ilgili hakkını korumak adına yasal müeyyidelerin ve çalışmaların yürütülmesini mümkün kılmaktadır. Zira ifade özgürlüğü ve bunun tabii sonuçlarından biri olan basın özgürlüğü, bir kişinin onurunu zedeleme hakkı vermemekte olup, basın özgürlüğünün birtakım sınırlamalara tabi olduğu gerçeğini ortaya çıkarmaktadır. Çalışma içerisinde, masumiyet karinesi, lekelenmeme hakkı ve unutulma hakkının kavramsal çerçevesi irdelenmekte ve lekelenmeme hakkının Türkiye'de mevcut konumu araştırılmakta, ilgili hakların konumlandırılması itibariyle, ihlal edildiği örnekler incelenerek, sunulmaktadır. Araştırmanın yürütülmesi sürecinde, literatür taraması yöntemi seçilerek, çalışma gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Masumiyet Karinesi, Lekelenmeme Hakkı, Unutulma Hakkı Basın Özgürlüğü, Kişisel Veri