KKTC’deki Fitnes ve Vücut Geliştirme Sporu ile İlgilenen 18-40 Yaş Grubu Sağlıklı Erkek Sporcuların Beslenme Alışkanlıklarının Belirlenmesi, Besinsel Ergojenik Destek Ürünleri Hakkındaki Tutumlarının ve Kullanım Oranlarının Saptanması

Öz: Ergojenik destek ürünü kullanım düzeylerinin farklı spor dallarına mensup, gerek amatör gerekse profesyonel sporcular arasında oldukça yaygın olduğu ve protein kaynaklı ürünlerin, bu grubun önemli bir bölümünü oluşturduğu bilinmektedir. Bu ürünlerin kullanımının, bireylerin gereksinimleri doğrultusunda yapılmamasının; sporcu sağlığını tehdit edici riskler yaratabileceği bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; KKTC’deki vücut geliştirme ve fitnes sporu yapan 18- 40 yaş grubu sağlıklı erkek bireylerin beslenme alışkanlıklarını belirlemek, besinsel ergojenik destek ürünü kullanım düzeylerini ve ürünlere yönelik bilgi düzeylerini saptamak ve grubun antropometrik açıdan değerlendirmesini yapmaktır. Araştırma, KKTC’de yer alan spor salonlarına üye 18-40 yaş arası sağlıklı erkek bireylerin, basit örneklem yöntemi ile rastgele bir şekilde seçilen 303 kişi üzerinde yapılmıştır. Çalışmada 4 bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır (Ek 1). Sporcuların vücut ağırlıkları, boy uzunlukları, bel-kalça çevreleri ölçülmüş ve vücut bileşimlerinin analizleri yapılmıştır. Katılımcılara ayrıca, biri antrenman günü, diğeri ise antrenman yapılmayan günü yansıtacak şekilde iki günlük besin tüketimleri alınmıştır. Verilerin analizi sonrasında sonuçlar ACSM’ın önerilerine göre değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda; erkek sporcuların ergojenik destek ürün kullanım oranının % 54,5 olduğu ve en çok tercih edilen ürünlerin % 88 oranla protein tozlarının oluşturduğu saptanmıştır. Ergojenik destek ürün kullanan fitnes sporcuların antrenman günü diyetlerinden sağladıkları protein miktarının, ergojenik destek ürünler eklendiği zaman 1,75±0,66gr/kg’dan 2,40±0,84 gr/kg düzeyine, vücut geliştirme sporcularının ise 1,84±0,60 gr/kg’dan 2,67±0,73 gr/kg’a yükseldiği gözlenmiştir. Her iki spor grubuna mensup sporcuların, sporcular için önerilen üst limit olan 2gr/kg protein gereksinimlerinin üzerinde protein tükettikleri saptanmıştır. Sonuç olarak, sporcuların Besinsel Ergojenik Destek Ürünlerine Yönelik Tutum Ölçeği’nin alt boyutlarından aldıkları puanlarla destek ürün kullanma durumları arasında ilişki olduğu ve sporcuların bilinç düzeylerinin arttırılmasıyla gereksiz destek ürün kullanımının önüne geçilebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ergojenik Destek Ürünleri, Vücut Geliştirme, Fitnes, Protein Alımı, Protein Tozu