Kolorektal adenokanser ve prekanseröz lezyonlarda mikrosatellit instabilitenin immunhistokimyasal ve genetik olarak saptanması

Kolorektal karsinom (KRK) gastrointestinal sistemin en sık kanseridir. KRK'lerin büyük bir çoğunluğunun kolonda daha önce bulunan bir adenomdan kaynaklandığı bilinmektedir. İnflamatuar bağırsak hastalıklarında (İBH) özellikle uzun dönem sonrasında KRK riski artar. Kolorektal karsinogenezde Mikrosatellit İnstabilite (MSI) gösteren tümörler daha iyi prognozludur. Bu yüzden KRK'lerde MSI göstermek önemlidir. Bu çalışmada, KRK, adenomatöz polip ve İBH'de, prognozu ve tedaviye yanıtı daha iyi olan mikrosatellit instabil olguları belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmamıza, özellik içermeyen ardışık 40 KRK, 40 adenomatöz polip ve 40 İBH tanılı toplam 120 olgu dahil edilmiştir. Tüm olgulara immunhistokimyasal (İHK) MLH1 ve MLH2 antikorları uygulanmıştır. Ayrıca tüm olgularda izole edilen DNA örneklerinden Bethesda paneli primerleri kullanılarak Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) ve sekans analizi ile MSI durumu değerlendirilmiştir. MLH1 ile olguların %20'sinde, MSH2 ile ise %12,5'inde ekspresyon kaybı gözlenmiştir. Olguların %10,8'inde PCR yöntemle MSI gözlenmiştir. Hem İHK'sal yöntemle ekspresyon kaybı hem de PCR yöntemle mutasyon varlığı en yüksek oranda adenokarsinom grubunda en düşük oranda İBH grubunda bulunmuştur. MLH1 İHK'sal boyası ile MSH2 İHK'sal boyalarının karşılaştırılmasında, iki markırın boyanma dağılımları arasında tüm gruplar için pozitif korelasyon bulunmuştur (p=0,003). Adenokarsinom grubu ile İBH hasta grubu arasındaki MSI oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunurken (p=0,046), adenomatöz polip grubu arasındaki farklılık anlamlı bulunmamıştır (p=0,07). İHK'sal MLH1 ve MSH2 negatifliği ile MSI arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlenmiştir (p=0,49, p=0,01). Çalışmamızda tüm gruplarda İHK'sal yöntemle uygulanan MLH1 ve MSH2 ekspresyon kaybı ile genetik olarak saptanan MSI arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Böylece yavaş ve pahalı bir yöntem olan PCR yerine ucuz ve pratik olan İHK'sal yöntemin özellikle seçilmiş hasta gruplarında uygulanabileceği sonucuna varılmıştır. Bu hastaların prognozunun daha iyi olması ve tedaviye daha iyi cevap vermeleri nedeniyle çalışmamızın sonuçları dikkate değerdir. Anahtar kelimeler: KRK, Adenomatöz Polip, İBH, MLH1, MSH2, Mikrosatellit İnstabilite, İmmunhistokimya, PCR.