Kolorektal kanserli hastalarda bilgisayarlı tomografi (BT) ile saptanan karaciğer yağlanmasının prognoz ve karaciğer metastazları üstüne etkisi

Metabolik disfonksiyon ilişkili steatotik karaciğer hastalığı (MASLD) karaciğerde anormal yağ birikimi ile karakterize, obezite, diyabetes mellitus, hipertansiyon, hiperlipidemi gibi metabolik sorunlarla ilişkili kronik bir karaciğer hastalığıdır. Değişen yaşam koşulları ve beslenme alışkanlıkları MASLD sıklığını arttırmıştır. Kolorektal kanserler (KRK) dünyada en sık görülen üçüncü, kanserler arasında ölüme en sık sebep olan ikinci kanser türüdür. Çalışmamızda kurumumuzda KRK tanısı alan hastalarda MASLD varlığı veya yokluğunun ve varsa şiddetinin prognoza ve karaciğer metastazlarına etkisi araştırılarak MASLD hastalarında erken tanı ve taramaların önemine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Retrospektif olarak merkezimizde 2014-2019 yılları arasında KRK tanısı alan 242 hasta seçildi. Bu hastaların PET-BT'deki kontrastsız BT görüntülerinden hepatosteatoz varlığı ve derecesi değerlendirildi. Hastaların cinsiyet, yaş, VKİ, kronik hastalıkları, sigara ve soygeçmiş bilgileri, önceden bilinen polip varlığı, tanıda evre bilgileri, tanı anında ve takip sürecindeki metastaz durumları, laboratuvar testleri ve FIB-4 skorları incelendi. Hepatosteatoz varlığı ve yokluğunun ve varsa şiddetinin sağkalım süresi, metastazlar ve laboratuvar bulgularıyla ilişkisi araştırıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşları 62,37±11,6 olup %64,5'i kadındır. 117 hastada hepatosteatoz yokken (%48,3) 90'ı orta derece, 35'i ileri derece olmak üzere 125 hastada (%51,7) hepatosteatoz vardır. Hepatosteatoz olmayan hastaların VKİ değerleri, orta ve ileri hepatosteatoz hastalarına göre anlamlı şekilde düşüktür (p<0,002). Üçlü karşılaştırmada VKİ değeri 30'un üzerinde olan hastaların ileri hepatosteatoz grubunda görülme sıklığı (%37,5), normal grupta görülme sıklığına (%10,6) göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yüksektir. İkili karşılaştırmada VKİ 30'un üzerinde olan hastaların oranı hepatosteatoz grubunda (%27,4), normal gruba (%10,6) göre anlamlı şekilde yüksektir. Üçlü karşılaştırmada tanı anında karaciğer metastazı (p=0,013) ve diğer organ metastazı (p=0,027) görülme sıklıkları hepatosteatoz gruplarında anlamlı farklılıklar göstermiştir. İkili sınıflamada tanı anında karaciğer metastazı ve diğer organ metastazı saptanma sıklıkları hepatosteatoz hastalarında normal hastalara göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hepatosteatoz varlığına göre yapılan karşılaştırmada detaylı evre sınıflamasında 4C evresinde yer alan hastalar hepatosteatoz grubunda anlamlı olarak daha fazla görülmüştür (p<0,05). Hepatosteatoz grubunda %36,8 oranında olan Evre 4 olma durumu, normal grupta anlamlı olarak daha düşüktür (%24,8). Orta hepatosteatoz hastalarının CRP düzeyi, normal grupta yer alan hastalarda görülen CRP düzeyine göre anlamlı şekilde yüksektir (p=0,021). HDL, normal olan hastalarda (p=0,009); CRP (p=0,006) ve ürik asit (p=0,038) ise hepatosteatoz hastalarında daha yüksek değerler almıştır. Hastaların tedavi kronik hastalıkları, tedavi biçimleri, polip durumları, sigara ve soygeçmiş öyküleri, FIB-4 skorları ve diğer laboratuvar değerleri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Çalışmamız MASLD hastalarında KRK metastazlarını araştıran ilk çalışmadır ve KRK hastalarında MASLD varlığının daha sık karaciğer metastazıyla ilişkili olduğunu göstermiştir. MASLD'lı KRK hastalarına 4. evrede tanı konulması MASLD olmayan hastalara göre anlamlı olarak daha fazladır. KRK'de tanı anında karaciğer metastazı saptanan hastalarda sağkalımın anlamlı olarak daha az olduğu görülmüştür. MASLD varlığı KRK'de daha sık karaciğer metastazları ve daha kötü prognozla ilişkilidir.