Konut yapılarının enerji analizine dayalı konumlandırılması için bir tasarım önerisi, Gaziantep örneği

Endüstri devrimi ve artan kentleşme, şehirleri enerjinin en yoğun kullanıldığı bölgeler hâline getirmiştir. Konutların, en çok enerji talep eden eylemleri arasında olan iklimlendirme enerjisinin, verimli kullanımı, kentsel ve bölgesel enerji gereksinimini etkilemektedir. Bu çalışmada Gaziantep ilindeki konut yapıları için pasif tasarım stratejilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Konut yapıları için çevresel faktörler kapsamında geliştirilecek yerel, pasif tasarım stratejilerinin, iklimlendirme için gerekli enerjiyi düşüreceği varsayılmaktadır. Çalışma, Gaziantep ilinde bulunan, 1960 ve sonrasında yapılan konutlar ile sınırlandırılmıştır. Bunun amacı Gaziantep için yapılan ilk imar planından başlayarak, her yeni imar planı için yapılaşma farklarını karşılaştırmaktır. Her dönem için 1 bölge olmak üzere 4 farklı doku incelenmiştir. Karşılaştırma enerji simülasyonları üzerinden yapılmıştır. Simülasyonlar; yapıların malzemeleri, donatılar ve iklim verileri ile dijital olarak modellenip enerji kayıp kazançlarını tahmin etmektedir. Enerji analizleri, yapıların yıllık toplam ısıtma ve soğutma enerjileri ile sınırlanmıştır. Enerji analizlerinde, kullanıcı alışkanlıkları, yapı malzemeleri ve cephelerin pencere-duvar oranları sabit tutulmuştur. Analizlerin yapıldığı program DesignBuilder 6.1 sürümüdür ve EnergyPlus 8.9 simülasyon motorunu kullanmaktadır. Yapılan incelemelerde, enerji verimini etkileyen ve farklılaşan değişkenler, bina yönelimi, kat adedi, kat başına daire sayısı, yapılar arası mesafe ve yükseklik oranıdır (h/w) olarak tespit edilmiştir. Belirlenen değişkenlerden türetilen 30 farklı simülasyon sonucuna göre Gaziantep kent merkezi için optimum tasarım parametreleri önerilmiştir. Gaziantep ili için en uygun bina yönelimi kuzeyden kuzeybatıya 45o'lik açıyla sağlanmaktadır. Bir katta 4 konut birimi içeren çözümler her zaman 2 konutlu yapılardan daha enerji verimlidir. Kat adedinin 5 ve y/g oranının 1 olduğu tasarımlar en yüksek enerji performansını göstermiştir.