Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda hemşire liderliğinde uygulanan rehabilite edici girişimlerin hasta bakım sonuçları üzerine etkisinin araştırılması

Koroner arter bypass greft cerrahisi hastalarında kısa ve uzun vadeli süreçte; enfeksiyon, ağrı, solunum ve dolaşım örüntüsünde bozulma, hastalığa uyum sağlayamama, anksiyete, depresyon, stresle baş edememe, yorgunluk, uykusuzluk, günlük yaşam aktivitelerinde bağımlı olma, aile içi süreçlerde rol değişikliği görülmektedir. Uygulanan rehabilite edici girişimlerle koroner kalp hastalığına sahip bireylere yönelik kanıtlar artarken, hemşire liderliğinde KABG hastalara yönelik kardiyak cerrahi rehabilitasyon programının etkinliği ilk kez değerlendirildi. Bu çalışma, KABG cerrahisi geçiren hastalarda hemşire liderliğinde uygulanan rehabilite edici girişimlerinin etkisinin incelenmesi ve hasta izleniminin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. Araştırma, KSÜ Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinde 111 hasta üzerinde yürütülmüştür. Çalışma Grubu'na (ÇG) (n=51) klinik standart bakımı yanında kardiyak cerrahi rehabilitasyon programı uygulanırken, Kontrol Grubu'nda (KG) (n=60) standart klinik bakım sürdürülmüştür. Veri toplamak amacıyla algılanan stres ölçeği, beck depresyon envanteri, chalder yorgunluk ölçeği, kardiyak rehabilitasyon engeller ölçeği, richard-campbell uyku ölçeği, yaşam kalitesi ölçeği ve taburculuk sonrası iyileşme ölçeği kullanıldı. Ölçümler ameliyat öncesi (T0) ve ameliyat sonrası (T1) yapıldı. T1 zamanında; Algılanan stres ölçeği ortalaması; KG'da 44.18±9.13, ÇG'da 40.03±8.12 bulundu. KG hastalarının %70'de yüksek düzeyde stres ölçülürken, ÇG hastalarının %52.9'unda orta düzeyde stres ölçüldü (p<0.05). T1 zamanında; Beck depresyon envanteri ortalaması; KG'da 15.88±9.70 ÇG'da 8.86±8.87 bulundu. KG hastalarının %45'inde orta düzeyde depresyon ölçülürken, ÇG hastalarının %58.8' inde minimal depresyon ölçüldü. (p<0.05). T1 zamanında; Kardiyak rehabilitasyon engelleri ölçeği ortalaması; KG'da 47.43±7.65, ÇG'da 42.47±6.18, orta derecede engelli bulundu (p<0.05). Dışsal ve bilgi faktörlerin her iki grup için de rehabilitasyonu engellediği belirlendi. Richard-campbell uyku ölçeği ortalaması; KG'da 47.66±31.85, ÇG'da 64.47±22.96, KG'da (%46.9) uyku kalitesini kötü olarak belirtirken, ÇG(%13.9) uyku kalitesi kötü bulundu (p<0.05). T1 zamanında; yaşam kalitesi ölçeği mental alt boyut arasında KG (43.12±20.04), ÇG (51.37±14.09)'da istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p<0.05). T1 zamanında; Taburculuk sonrası iyileşme ölçeği ortalaması; KG'da 55.29±12.04, ÇG'da 63.27±12.59 ile orta derecede iyileşme yüzdeliği belirlendi. Gruplar karşılaştırıldığında farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p<0.05). Sonuç olarak, hemşire liderliğinde uygulanan kardiyak cerrahi rehabilitasyon programının hastaların; stres ve depresyonunu azalttığı, uyku, yaşam kalitesi, taburculuk sonrası iyileşmeyi hızlandırdığı, kardiyak cerrahi rehabilitasyon algısını ve memnuniyetlerini arttırdığı belirlendi.