Köy tasarım rehberleri ve Denizli örneğinde kırsal peyzaj planlama stratejileri

Kırsal alanlar bulundukları bölgenin doğal ve kültürel özelliklerini yansıtan, kendilerine özgü kimliği ve karakteri olan yerlerdir. Büyükşehir Belediyesi statüsüne geçen kentlerde değişen kanunlar ve kararlar ile kentsel yayılmanın artışı kırsal alanları tehdit etmektedirler. Ülkemizde kırsal alanlar ile ilgili yeterli düzeyde planlama ve tasarım kriterleri bulunmamaktadır. 2013 yılında İmar Kanunu'nun 8. maddesine eklenen ek madde ile yerleşme özellikleri, mimari doku ve karakteri ile gelişme potansiyeli yüksek olan köylerde kırsal karakteri korumak için köy tasarım rehberlerinin hazırlanmasından söz edilmektedir. Bu çalışma, 2012 yılında Büyükşehir Belediyesi olan Denizli kenti Merkezefendi ve Pamukkale ilçelerinde 1980-2012 yılları arasında kırsal karakter özelliği gösteren 65 kırsal yerleşimde yapılmıştır. Kent çeperinde kalan kırsal yerleşimleri belirlemek için bölgeleme çalışması yapılarak alan beş bölgeye ayrılmıştır. Bölgelere göre kırsal yerleşimlerin Coğrafi Bilgi Sistemleri tekniği yardımıyla doğal ve kültürel özellikleri belirlenerek sektör bazlı pilot köy seçimi yapılmıştır. Pilot köyler için köy tasarım raporları hazırlanarak bu köylerde ve bölge bazında köy tasarım rehberleri üretilmiştir.