Kırsal kalkınma kapsamında lavanta tarımı-ekoturizm ilişkisi: Isparta ili Kuyucak Köyü örneği

Teknolojik, ekonomik ve sosyal değişimler seyahatleri etkileyen en önemli faktörlerdir. İnsanlar tekdüzelikten kaçmak ve değişiklik arama ihtiyaçlarını gidermek amacıyla sessiz ortamlarda doğaya yönelik etkinlikleri tercih etmektedir. Bu nedenle kırsal alanlarda yapılan turizm türleri cazip hale gelmektedir. Kırsal turizm, kırsal kalkınmanın temel araçlarından olup aynı zamanda kırsal kalkınmadaki başarısı oldukça önemlidir. Ayrıca kırsal nüfusun tarımı terk etmeden, yörenin sahip olduğu doğal ve sosyo-kültürel değerleri turizm amaçlı kullanarak kendilerine ek gelir sağlaması ve refah düzeylerini yükseltmesi kırsal turizm ile mümkündür. Bu çalışmanın amacı, Isparta İli Keçiborlu İlçesi'ne bağlı Kuyucak Köyü'nün fiziksel ve sosyo-kültürel peyzaj özelliklerinin incelenerek alanda lavanta tarım odaklı ekoturizm faaliyetlerini belirlemek, sürdürülebilir tarım ve ekoturizm potansiyeli açısından değerlendirilmesi doğrultusunda öneriler geliştirmektir. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (United Nations Development Programme-UNDP) ve Anadolu Efes ortaklığında sürdürülen "Gelecek Turizmde" projesi ile 2015 yılında "Lavanta Kokulu Köy" başlığı ile tarımsal turizm çalışmalarına örnek teşkil etmesi araştırmanının çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu çalışmanın; araştırma alanına ve benzer alanlara yönelik çalışma yapan veya yapacak plancılara ve yöneticilere yapılacak çalışmalarda katkı sağlayacağı, çalışmadan elde edilen sonuçların Kuyucak Köyü'nün gelişimi hususunda yararlı olacağı ve benzer alanlar için de örnek teşkil edeceği düşünülmektedir. Kırsal kalkınma kapsamında lavanta tarımı-ekoturizm ilişkisinin araştırıldığı bu çalışma; literatür araştırması, alana ve konuya ilişkin veri toplama, bulgular, sonuç ve öneriler olmak üzere dört aşamadan oluşmaktadır. Literatür araştırması, çalışmanın yapısal çerçevesini ve kuramsal temellerinin oluşturulmasına katkı sağlamıştır. Araştırmada verilerin toplanmasında yerel halka ve yerli turistlere anket, yerinde gözlem ve derin mülakat yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda örneklem tespiti ile yerel halktan 167 kişi, yerli turistlerden 384 kişi ile anket çalışması yürütülmüş ve sonuçlar SPSS 25 Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Oluşturulan yerel halk anket formu (16 Ocak 2019, 30 Ocak 2019) tarihleri arasında uygulanmıştır. Yerli turist anket formu (2018 ve 2019) yıllarında lavanta bitkisinin çiçeklendiği (Haziran ayının sonu-Temmuz ayının ortasında) dönemde, 2018 yılı turist verilerine göre gerçekleştirilmiştir. Köy muhtarı ile yapılan derin mülakat, 2018 yılının Nisan ayında gerçekleştirilmiştir. Alanının fiziksel ve sosyo-kültürel özelliklerinin değerlendirilmesinde ArcMap 10.5, AutoCAD 2017 ve Photoshop CS6 programlarından yararlanılmıştır. Sonuç olarak, araştırma alanında lavanta tarımının sürdürülebilirliğinin sağlanması için strateji ve hedefler belirlenerek kırsal kalkınma, sürdürebilir tarım ve sürdürülebilir turizme ilişkin sonuç ve önerilerde bulunulmuştur. Kuyucak Köyü'nde yapılan tarımsal turizm faaliyetleri bölgedeki kırsal alanların sürdürülebilirliğine ve kalkınmasına sağlayacağı katkı ile çalışma sonucunda elde edilen bilgilerin, sürdürülebilir tarım ve kırsal kalkınma çalışmalarına; tarımsal odaklı ekoturizm planlama çalışmalarına bir çerçeve oluşturacağı düşünülmektedir.