KTÜ Kanuni kampüsü kullanıcılarının yenilebilir meyve özelliği olan odunsu bitki taksonlarına yönelik algıları ve tutumları

Kentlerde nüfus artışı ve hızla büyüyen yapılaşma, yeşil alan miktarının sürekli olarak azalmasına sebep olmaktadır. Bu azalma, şehirlerin değerini düşürmekte ve sürdürülebilirlik üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bu nedenle, kentlerde doğal kaynakları korumak ve doğal süreçleri desteklemek için ekolojik çözümler geliştirilmiştir. Bu çözümlerden en önemlilerinden biri, konut bahçeleri, parklar, cadde ve yol peyzajları, eğitim alanları, hastane bahçeleri ve kent ormanları gibi kentsel açık yeşil alanlara yenilebilir özelliğe sahip bitki türlerini dahil etmektir. Yenilebilir bitkiler, kent sakinlerinin doğal alanlara gitmeden sağlıklı ve taze besinlere erişmesini sağlar ve aynı zamanda dikim, bakım hasat gibi deneyimleri yaşamalarına olanaklar sunar. Ayrıca yaprak, çiçek, meyve, dal ve gövde güzellikleriyle mekanlara her mevsim farklı estetik değer katarak kullanıcıları öğrenmeye ve sosyalleşmeye teşvik ederler. Çalışmada, Karadeniz Teknik Üniversitesi Kanuni kampüs yerleşkesinde bulunan yenilebilir meyve özelliğine sahip odunsu bitki taksonlarının tespiti ve kampüs kullanıcıların bu bitkilere yönelik algılarının araştırılması amaçlanmıştır. Arazi çalışmalarında kampüs yeşil alanlarında tespit edilen 17 familyaya ait 53 farklı bitki taksonuna ait estetik ve işlevsel özellikler belirlenmiştir. Bu özelliklere göre peyzaj tasarım potansiyeli en fazla olan türler Corylus colurna, Laurocerasus officinalis, Ceratonia siliqua ve Punica granatum olmuştur. 300 katılımcı ile gerçekleştirilen anket sonucuna göre kampüs içerisinde en bilinen yenilebilir meyve ağaçlarının dut ve erik olduğu, yeni dikim çalışmalarında bu bitkiler için en uygun alanların fakülte ve bölüm gürüşleri, şenlik alanı ve ana arter boyunca olması beklendiği tespit edilmiştir. Kampüs yeşil alanlarının kullanıcıları için yeterli olduğu ve kampüs bitkilerinin yaprak özellikleriyle dikkat çektiği ortaya konmuştur. Faktör analizi sonucunda ise kampüs kullanıcıların yenilenebilir meyve ağaçlarına yönelik algı ve tutumlarını belirleyen 6 faktör grubu belirlenmiştir.