Kültürel etkileşim süreçlerinde yerel kimlik ve mekanın dönüşümü: Bayrampaşa-Yıldırım Mahallesi üzerine mekansal ve sosyo-kültürel bir inceleme

Küreselleşme ve kültürel etkileşim süreçleri, yerel ölçekte kimlik oluşumları ile mekânsal yapılanmaları derinlemesine biçimlendirmekte; toplumsal, kültürel ve fiziksel alanlarda yeni etkileşim türlerine zemin hazırlamaktadır. Bu çalışma, kültürel etkileşimlerin yerel kimlik yapıları ve mekânsal pratikler üzerindeki etkilerini İstanbul'un Bayrampaşa ilçesindeki Yıldırım Mahallesi örneği üzerinden analiz etmektedir. Göçle şekillenen kültürel etkileşim ve mekânsal dönüşümün iç içe geçtiği bu mahalle, küresel ile yerelin karşılaşma, çatışma ve melezleşme dinamiklerinin somut biçimde gözlemlenebildiği özgün bir bağlam sunmaktadır. Araştırma, küreselleşmenin kültürel boyutuna dikkat çekerek bu sürecin yalnızca homojenleştirici değil, aynı zamanda yereli dönüştüren ve görünür kılan çok katmanlı doğasına odaklanmaktadır. Çalışma, tümdengelimci bir yaklaşımla kurgulanmış olup; küreselleşme, göç, kültürel etkileşim, yerel kimlik ve melezleşme gibi kavramlar etrafında, disiplinler arası bir kavramsal çerçeve üzerine inşa edilmiştir. Alan çalışması nitel yöntemle yürütülmüş; elde edilen bulgular yorumsamacı yaklaşımla değerlendirilmiştir. Alan çalışması sürecinde, göçmen toplulukların yerleştikleri mekâna dair üretim ve günlük kullanım pratikleri ile kültürel aidiyet biçimleri kapsamlı biçimde incelenmiştir. Tezin amacı, küresel etkilerin ve kültürel etkileşim süreçlerinin mahalle ölçeğinde yerel kimliği ve mekânsal algıyı nasıl dönüştürdüğünü ortaya koymaktır. Bulgular, Yıldırım Mahallesi'nde yaşayan göçmen toplulukların, geleneksel kültürel kodlarını yeni sosyal ve mekânsal bağlamlara uyarlarken aynı zamanda melez kimlik biçimleri ürettiklerini göstermektedir. Bu durum, mahallenin hem kültürel hem de fiziksel düzeyde dönüşümünü beraberinde getirmekte; özgün ve dinamik bir yerel kimlik üretmektedir. Bu çalışma, kültürel küreselleşme ve göç süreçlerinin, mikro ölçekteki, yerel düzene etkilerini anlamaya yönelik özgün bir katkı sunmakta; yerel kimliklerin küresel dinamiklerle nasıl etkileşime geçtiğini sosyo-mekânsal boyutlarıyla birlikte ele almaktadır. Ayrıca, kültürel melezleşmenin sadece farklılıkların bir arada bulunmasıyla sınırlı kalmadığını; kolektif hafızayı, toplumsal aidiyet duygusunu ve mekânsal sahiplenmeyi yeniden şekillendiren aktif bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, sürdürülebilir ve katılımcı yerel kimlik politikalarının geliştirilmesinde kültürel etkileşim süreçlerinin dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir.