Kur'an çevirilerine etkisi bakımından fasıl

Allah Teâlâ Kur'ân-ı Kerîm'i Arap dilinde indirmiş ve Araplara bu kitapla meydan okumuştur. Nüzul çağının ileri gelen şairleri onun eşsiz ve ulaşılmaz nazmı karşısında şaşkına dönmüş, kimisi iman etmiş kimisi de inanmasa da Kur'ân'a karşı hayranlığını gizleyememiştir. Kur'ân'ın bu etkili üslubu kendi çağında doğal olarak anlaşılmaktaydı. İslâm coğrafyası genişleyip Arap olmayan unsurlar İslâm ile müşerref olunca Kur'ân'ı onlara tebliğ etme sorumluluğu neticesinde hem tercüme hem de tefsir faaliyetleri başlamıştır. Her çağ, kendi sorununu beraberinde getirdiğinden nüzul çağından uzaklaştıkça Kur'ân'ın doğru anlaşılma sorunu da hem dile dayalı hem de rivâyete dayalı zorlaşmıştır. Bu sorunların aşılması için nice tefsirler yazılmış, her müellif kendi muhitine ışık tutmuştur. Günümüzde de Kur'ân'ı sadece tercümesi üzerinden anlama eğilimi oldukça artmıştır. İnsanların Kur'ân ile meşgul olmaları sevindirici olsa da orijinal metninin Arapça olduğu göz önüne getirildiğinde tercüme üzerinden yapılacak anlam çabalarının doğru sonuçları olmayacağı açıktır. Bu savın sağlaması mahiyetinde nitekim akademik anlamda birçok çalışma yapılmıştır. Kur'ân yorumuna etkisi bakımından Arap dili ve belagatinin önemi ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Gerek sarf gerek nahiv gerekse belagat ilimlerinin her birinde muhtelif alt başlıklarla makaleler, tebliğler, kitaplar yazılmıştır. Bütün bunlar Kur'ân'ın doğru anlaşılmasında Kur'ân'ın dilinin doğru anlaşılmasının birincil konumda olduğunu gösterir. Bu çalışmada belagat ilminin önemli konularından biri olan fasıl konusu, Kur'ân yorumuna etkisi bağlamında incelenecektir. Faslın doğru anlaşılması ve yorumlanmasında en önemli unsur hangi nedenle faslın yapıldığını tespitte gizlendiğinden, bu çalışmada fasıl takdirlerine odaklanılacaktır. Fasıl bulunan âyetlerin farklı yorumlanmasına bu tür takdir farklılıklarının Kur'ân tercümesine etki edip etmediği gösterilecektir. Çalışmada öncelikle çeviri ve tarihine bir göz atılacak, daha sonra iki cümlenin birbirinden belagat gerekçelerinden ötürü ayrılması anlamına gelen faslın, kavramsal çerçevesi çizilecektir. Sonrasında faslın bulunduğu âyetlerden örnekler seçilerek tefsir literatüründen hareketle bunların nasıl anlamlandırıldığı verilecektir. Tefsir alimlerinin, fasıl bulunan âyetleri yorumlarken hangi sebeple fasıl yapıldığı sorusuna nasıl cevaplar verdikleri, ne tür takdirlerde bulundukları tespit edilecektir. Bunun üzerinden de fasıl takdirlerinin Kur'ân çevirisine nasıl etki ettiğine işaret edilmiş olacaktır. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Belagat, Meal, Çeviri Problemleri, Fasıl.