Kuşburnu (Rosa canina L.) bitki özütü uygulamasının sazan (Cyprinus carpio, 1758 L.) balıklarında hematolojik parametreler ve bazı serum mineral düzeyleri üzerine etkisi

Bu çalışmada, yüksek antioksidan, antidiyabetik, antienflematuar ve kanser önleyici etkisi bilinen Kuşburnu (Rosa canina) bitkisinin meyve özütlerinin farklı doz (5-10-20 ppm) ve farklı sürelerde (4-30 gün) sazan (Cyprinus carpio) balıklarının hematolojik parametreler ve bazı serum elektrolitleri üzerine olası positif ve negatif etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda kontrol grubuna göre akut ve subkronik sürede (4. ve 30. günler) 20 ppm'lik doz grubunda total lökosit sayısı, lenfosit, eritrosit, hemoglobin, hematokrit, ortalama eritrosit hacmi, serum sodyum, fosfor, klorür ve kalsiyum düzeylerinde meydana gelen azalmalar ve10 ppm'lik doz grubunda artmalar istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.05). 5 ppm doz grubunda ise kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bu parametreler bakımından anlamlı bir değişime rastlanılmamıştır (p>0.05). Ayrıca, serum elektrolitlerinde 10 ppm doz grubunda meydana gelen artmaların istatistiksel açıdan anlamlı olduğu (p<0.05) ve bu durumun kuşburnu meyve özütünün ihtiva ettiği polifenol grubu bileşiklerden (proantosiyanidinler, kateşin ve izokversitinler) kaynaklandığı düşünülmüştür. Sonuçta 10 ppm kuşburnu meyve özütlerinin sazan balıklarında hematopoetik organları indüklediği, bağışıklık sistemini güçlendirdiği, 20 ppm doz grubunda ise baskıladığı ve aynı zamanda kanın oksijen taşıma kapasitesini azaltarak mikrositik anemi oluşturabileceği kanaatine varılmıştır. Sub-kronik fazın akut faza göre kan parametreleri ve serum elektrolitlerini azaltma ile arttırmada daha etkin olduğu istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca, kuşburnu özütlerinin fizyolojik olarak 5 ppm ve 10 ppm dozlarda kullanıldığında balıklar için güvenilir olduğu gözlemlenmiştir.