Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Voleybol Federasyonu Oyuncularının Beslenme Davranışı ve Beslenme Durumlarının Değerlendirilmesi

Öz: Bu çalışma KKTC Voleybol Federasyonu oyuncularının beslenme alışkanlıklarını, bilgi düzeylerini, vücut kompozisyonlarını, beslenme davranışlarını ve beslenme durumlarını saptanmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmaya 18-40 yaş arası 32 erkek ve 39 kadın olmak üzere federasyona bağlı 71 lisanslı voleybolcu katılmıştır. Sporculara vücut bileşimi analizi yapılmış, boy uzunlukları, vücut ağırlıkları, bel ve kalça çevresi ölçülmüştür. Besin tüketim sıklığı, bir günlük besin tüketim kaydı ve bir günlük fiziksel aktivite kaydı alınmış ve yeme davranışlarını belirlemek için DEBQ (Yeme Alışkanlıkları Anketi) ölçeği kullanılmıştır. Sporcularda kadınların boy uzunluğu ortalaması 168,62±4,55 cm, erkeklerin 183,98±7,43 cm, kadınların vücut ağırlığı ortalaması 63,38±8,77 kg, erkeklerin 80,98±9,59 kg, kadınların beden kütle indeksi ortalaması 22,28±2,92 kg/m2, erkeklerin 23,88±2,99, kadınlarda vücut yağı ortalaması % 23,12±6,54, erkeklerin % 14,91±5,05 olarak saptanmıştır. Sporcu beslenmesi hakkında % 60,56‟sı bilgi sahibi olduğunu belirtmiştir. Müsabaka öncesi hangi öğünü tercih edersiniz sorusuna tüm katılımcıların % 33,80 ‟i doğru cevap vermiştir. Sporcuların kendi ifadelerine göre sporcu beslenmesi hakkında bilgi sahibi olma durumlarına göre müsabaka ile son yemek arasındaki saati bilme durumları ve müsabaka öncesi uygun yemek tercihini bilme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Kadın sporcuların sırası ile enerjiden gelen ortalama karbonhidrat, protein ve yağ oranları % 45,31±8,74, % 14,77±4,10, % 39,49±7,45, erkeklerin ise % 43,50±7,32, % 15,66±4,07, % 40,03±6,96 olarak bulunmuştur. DEBQ ölçeğinde yer alan duygusal yeme alt boyutundan 27,52±13,36 puan, kısıtlayıcı yeme alt boyutundan 26,70±8,34 puan ve dışsal yeme davranışı alt boyutundan 29,85±7,81 puan bulunmuştur. Cinsiyetlerine göre DEBQ genelinden ve ölçekte yer alan duygusal yeme, kısıtlayıcı yeme ve dışsal yeme davranışı alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05) Sonuç olarak sporcuların beslenme bilgilerinin yetersiz olduğu bulunmuştur. Beslenme bilgi düzeylerinin geliştirilmesi ve bu sayede doğru beslenme alışkanlıklarının kazandırılması için beslenme eğitimine ihtiyaç duyulmaktadır. DEBQ ölçeğinin sporculara uygulanması ile yapılan çalışmalara az rastlanmıştır ve bu konu ile ilgili daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Voleybol, sporcu beslenmesi, vücut kompozisyonu, beslenme bilgi düzeyleri