DoctorateOpen Access

Kızılırmak deltası örneğinde sulak alan su bütçesininmodellenmesi ve iklim değişikliğinin etkilerinindeğerlendirilmesi

2025
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Egemen Aras

Abstract (TR)

Sulak alanlar, yer altı sularını besleme, yüzey akışını kontrol etme, taşkın riskini azaltma ve suyun doğal filtrasyonunu sağlamasının yanı sıra suyun depolanması ve buharlaşma gibi hidrolojik süreçlere katkıda bulunması nedeni ile de hidrolojideki değişikliklere duyarlı ekosistemlerdir. Bu nedenle sulak alanların su bütçelerini karakterize etmek yönetim ve koruma için çok önemlidir. Bu çalışmada, Kızılırmak Deltası'nın su bütçesi ile iklim değişikliğinin paylaşılan iki sosyoekonomik yol (SPP2-4.5 ve SSP5-8.5) senaryosu altında seçilen üç farklı CMIP-6 iklim modeli kullanılarak delta üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Hidrolojik model, akış için sırasıyla 2011-2014 ve 2015-2021 dönemlerindeki günlük verilere göre kalibre edilmiş ve doğrulanmıştır (RMSE = 2.66, R2 = 0.68, ve R=0.82, RMSE = 2.27, R2 = 0.62 ve R=0.79). Hidrolojik bütçede, yağışların büyük kısmı evapotranspirasyonla atmosfere dönerken, yeraltı suyu ve yüzey akışı gibi diğer bileşenlerin, yerel meteorolojik koşullara bağlı olarak su dengesine katkıda bulunduğu görülmüştür. SPP2-4.5 ve SSP5-8.5 senaryoları altında sıcaklık artışının 1.05°C ile 7.13°C arasında, yağışların %12 ile %50 ye varan azalış olacağı ve nehir akışında ise %10 civarında azalma olacağı beklenmektedir.

Author

Dr. Eprar Özel Çelik

How to Cite

Eprar Özel Çelik (Doktora Tezi). Kızılırmak deltası örneğinde sulak alan su bütçesininmodellenmesi ve iklim değişikliğinin etkilerinindeğerlendirilmesi, 2025, Karadeniz Technical University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Karadeniz Technical University