Lactobacıllus sp. cinsine ait farklı probiyotik türlerin oksalat (böbrek taşı) degredasyonu ve eksopolisakkarit üretimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Türkiye'nin çeşitli yöresel peynirlerinden izole edilerek tanımlanan Lactobacillus rhamnosus (8), Lactobacillus fermentum (3), Lactobacillus brevis (3) ve Lactobacillus helveticus (2) olmak üzere toplam 16 bakteri kullanılmıştır. Lactobacillus suşlarının gastrointestinal sistem koşullarına dirençlilikleri ve ürettikleri eksopolisakkaritin (EPS) bu koşullardaki koruyucu etkileri araştırılmıştır. Ayrıca tüm suşların oksalata dirençlilikleri ile bu ortamda EPS üretimleri belirlenerek, oksalatlı ortama direnç gösteren ve bu ortamlarda yüksek EPS üretimi gösteren suşların oksalat degradasyonları oksalatın farklı konsantrasyonlarında (10 mM ve 20 mM) belirlenmiştir. Laktobasil türlerinin pH:2'deki gelişim sonuçlarını karşılaştırıldığında, L. rhamnosus'ların %50'si, L. fermentum'ların %34'ü ve L. brevis'lerin ise %67'si pH:2'de canlılıklarını sürdürmüştür. L. helveticus suşları ise pH:2'ye dirençli türler olarak belirlenmiştir. Genel olarak tüm suşların %0,3 safralı ortamda gelişim gösterdikleri saptanmıştır. Test edilen Lactobacillus sp. suşlarının ortalama EPS üretimlerinin ortalama sonuçlarının L. rhamnosus'larda 229,94 mg/L, L. fermentum'larda 260,02 mg/L, L. brevis'lerde 234,98 mg/L ve L. helveticus'larda 317,23 mg/L olduğu gözlemlenmiştir. Lactobacillus suşlarının 20 mM sodyum oksalat içeren MRS besi ortamında geliştikleri ancak kontrol grubuna göre MRS-ox'taki gelişimlerinin düşük oranda azaldığı belirlenmiştir. 20 mM oksalat içeren ortamda suşların ortalama EPS üretimleri 100,45 ile 149,13 mg/L aralığında bulunmuştur. Gastrointestinal sistem koşullarına dirençli, EPS üretimi yüksek, oksalatlı ortama direnç gösteren ve 10 mM oksalatı degrede edebilen L. rhamnosus ACS5, SMC5, L. brevis KMP1, BP8 ve L. helveticus KMP5, BT11 suşları ve karşılaştırmak için yine bu özellikler bakımından düşük performans gösteren L. rhamnosus BT8 suşunun oksalat degradasyonları oksalatın yüksek konsantrasyonun da (20 mM) araştırılmıştır. EPS üretimi yüksek olan L. helveticus BT11, L. brevis KMP1 ve L. rhamnosus SMC5 suşlarının sodyum oksalatı yüksek oranda degrade ettiği belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda asit-safra direnci, EPS üretimi, sodyum oksalata direnci bakımından yüksek performans gösteren L. brevis KMP1 suşunun oksalat degradasyonunda probiyotik bakteri olarak kullanımı önerilmektedir.