Master'sOpen Access

Biyomedikal metinlerde ilişki çıkarımı ve açıklanması için büyük dil modelleri

Is this your thesis?

This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.

2024
0 views
0 downloads

Abstract (TR)

Biyomedikal literatürün hızlı gelişmesi nedeniyle, doğal dil işleme ve metin madenciliği teknikleri kullanılarak biyomedikal metinlerden yararlı bilgilerin çıkarılması büyük talep görmektedir. En önemli metin madenciliği görevlerinden biri, varlıklar arasındaki ilişkilerin tanımlanmasını içeren ilişki çıkarmadır. Büyük Dil Modellerinin (BDM) çeşitli doğal dil işleme görevlerindeki başarısından esinlenerek, biyomedikal metinlerden protein-protein etkileşimlerini çıkarmak ve bu etkileşimleri açıklamak için BDM tabanlı bir yaklaşım kullanılmasını öneriyoruz. İlişki çıkarımı için BioBERT, SciBERT ve PubMedBERT maskeli dil modellerine beş farklı kıyaslama veri kümesinde ince ayar yaptık ve bunların belirli bir metinde bahsedilen protein-protein etkileşimlerini etkili bir şekilde tanımlayabildiklerini gösterdik. Daha sonra, nedensel BDM'leri kullanarak çıkarılan protein-protein ilişkilerini daha ayrıntılı analiz etmek için yeni bir yaklaşım geliştirdik. Bir protein çifti arasındaki etkileşimi ortaya çıkaran metindeki anahtar kelimeleri belirlemek için, Llama-2 sohbet modellerine bağlam içi öğrenme ve parametre verimli talimat ince ayarı gibi farklı öğrenme stratejileri uyguladık. Sonuçlarımız, parametre açısından verimli ince ayarın, yeni bir eğitim alanında bile model performansında artış sağladığını gösteriyor. Daha küçük ince ayarlı modeller, çok daha büyük modellerin sıfır atış performansından daha iyi performans gösterdi. Çalışmamız, ilişki çıkarımı için maskeli ayarla ilişki çıkarımı ve ilişki açıklaması için nedensel BDM'den oluşan sistemin, gerçek dünya senaryolarında protein-protein ilişkilerinin analizinde kullanmak için etkili bir strateji olabileceğini öne sürüyor.

Author

Nur Bengisu Çam

How to Cite

Nur Bengisu Çam (Yüksek Lisans Tezi). Biyomedikal metinlerde ilişki çıkarımı ve açıklanması için büyük dil modelleri, 2024, Boğaziçi University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Boğaziçi University