Levrek balıklarında (Dicentrarchus labrax L.) karma aşılara karşı oluşan antikor reaksiyonunun serolojik yöntemlerle tespiti

Bu çalışma ile yurdumuzdaki kültür levrek balıklarının vibriosis ve pasteurellosis gibi bakteriyel hastalıklara karşı direncinin arttırılması için geliştirilmiş olan ticari bivalent bir aşının, bir yıl süre ile koruyuculuğu araştırılmıştır. Vibrio (Listonella) anguillarum serotip O1 ve Photobacterium damselae subsp. piscicida'ya karşı bir kez enjeksiyon yöntemiyle aşılanan levrek balıklarında, immün sistemin önemli bir parametresi olan antikor seviyesi, çeşitli serolojik metotlar kullanılarak tespit edilmiştir. 2015-2016 yıllarını kapsayan bir yıllık proje örnekleme süresince Ege Bölgesi'nde bulunan özel bir levrek balığı çiftliğinde 5 defa saha örnekleme çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu örneklemelerde kafeslerde bulunan ağırlıkları 10-100 g arasında değişen 60 adet aşılanmış ve 20 adet aşılanmamış balıktan kan örnekleri alınmıştır. Kontrol ve bakteriyolojik inceleme amacıyla her örneklemede 2'şer adet balığın iç organlarından ekimler yapılmıştır. Daha sonrasında ise alınan kan örnekleri santrifüj edilmiş ve bu serumlar lam aglütinasyon, micro-well aglütinasyon ve Enzim Bağlayıcı İmmonosorbent Deney (ELISA) gibi serolojik yöntemlerde kullanılmıştır. Aşılanmış balıklarda aşılanmadan sonraki 4. ayı kapsayan dönemde V. anguillarum'a karşı antikor seviyesinin oldukça yüksek olmasına bağlı olarak aşının koruyucu etkisinin bu dönemde yüksek olduğu ancak bir yıllık sürenin sonunda bu etkinin bazı balıklarda yüksek bazı balıklarda ise düşük olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte aşılanmış balıkların bir yıllık sürede P. piscicida aşısına karşı düşük antikor seviyesi geliştirdiği ve aşının yüksek koruma sağlayamadığı gözlenmiştir. ELISA'nın lam ve mikro-well aglütinasyon yöntemlerine göre daha duyarlı olduğu görülmüştür. Bakteriyolojik incelemeler sonucunda aşı içinde bulunan patojen bakterilerin incelenen balıklardan izole edilmemiş olması, bu bivalent aşının güvenilirliğinin göstergesidir. Sonuç olarak; yüksek lisans tez çalışması olarak yürütülen bu projede elde edilen veriler doğrultusunda, ülkemizdeki kültür levrek balıklarında kullanılan ticari bivalent aşının V. anguillarum'a karşı koruyucu etkisinin, P. piscicida'ya göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte, incelediğimiz aşılanmış balıklarda pasteurellosise karşı düşük antikor seviyesi gözlenmiş olmasına rağmen bu balıklardan yapılan bakteriyolojik ekimler sonucunda bu patojene rastlanılmamıştır.