Lise öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile akademik öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Fiziksel aktivite düzeyinin akademik başarıyı ne derecede etkilediği önemli bir konu olarak görülmektedir. Hareketli yaşam tarzının kişide yüksek motivasyona ve bununla birlikte akademik başarının yükselmesine katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Akademik başarı, bireyde mutluluk ve kişisel doyum sağlarken, akademik başarısızlık bunların aksine hayal kırıklığı, özgüven kaybı ve depresyona neden olabilir. Oysa akademik başarı sağlamanın en önemli etkenlerinden biri sağlıklı olmaktır. Bu sebeple eğitim sistemi içerisinde yer alan her bir birey için hem akademik başarıların hem de fiziksel aktivitelerin olduğu bir yaşam şeklinin daha faydalı olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada lise öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile akademik öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim döneminde Elazığ ili Karakoçan ilçesi Karakoçan Anadolu Lisesinde öğrenim gören 556 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada uygulanan anket verilerinden hatalı ve yetersiz olanlar çalışmadan çıkarılmış ve toplam 343 kişi değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin 208(%60,6)'ini kadınlar, 135(%39,4)'ini ise erkekler oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, Sosyo-Demografik Durum Formu, Adölesanlar İçin Fiziksel Aktivite Ölçeği ve Akademik Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde ise SPSS 25.0 yazılım programı, t-testi, anova analizi ve pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda lise öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeylerinin düşük olduğu, kadın öğrencilerin erkeklere göre fiziksel aktivite puanlarının daha yüksek olduğu ve daha aktif fiziksel aktivite düzeyine sahip oldukları, söz konusu farklılığın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu (p<0.05) bulunmuştur. Diğer demografik değişkenler açısından ele alındığında ise öğrencilerin fiziksel aktivite puanları ve akademik öz yeterliliklerinin cinsiyet, sınıf, okul türü, annelerin eğitim durumları ve babaların eğitim durumları açısından değerlendirildiğinde anlamlı yönde (p<0.05) farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca akademik öz yeterlilik ile sınıf durumları, okul türleri, aile gelir durumları ve teknolojik alet kullanma durumlarına göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p>0,05). Sonuç olarak bulgulardan elde edilen sonuçlar incelendiğinde; lise öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile akademik öz yeterlilikleri arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.