Maçka (Trabzon) ilçesinde yetişen bazı bitkilerin etnobotanik özellikleri ve peyzaj değerleri

Doğadaki birçok bitkiyi tanıma ve değerlendirme geleneği ne yazık ki günümüzde köyden kente hızlı göç, yaşlı ve genç nüfus arasında iletişim kopukluğu dolayısıyla bilgi aktarımının olmaması gibi nedenlerle kaybolmaya yüz tutmuştur. Buradan hareketle bu tez çalışmasında doğadaki bitkilerin önemine vurgu yapmak, etnobotanik bitkileri belirleyip kayıt altına almak, doğal bitkileri kullanma geleneğini gün yüzüne çıkararak bu geleneği gelecek kuşaklara aktarıp yaşatmak, bu bitkilerin peyzaj mimarlığında kullanım potansiyellerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma kapsamda Trabzon'un Maçka ilçesinde doğal olarak yetişen, yöre halkı tarafından etnobotanik amaçlı kullanılan ve peyzaj tasarımlarında da bitki materyali olarak kullanılabilme potansiyeli taşıyan bazı tıbbi-aromatik özellikli bitki türlerinin belirlenmesi için Maçka ilçesinde yerinde anket, inceleme, gözlem ve fotoğraflama yapılmıştır. İlçede 25 mahalle ve 4 yayla ziyaret edilerek 48 kişi ile yüz yüze anket gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucu 65 familyaya ait toplam 193 bitki taksonun başta gıda ve tedavi olmak üzere çeşitli amaçlarla kullanıldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte tespit edilen taksonlardan 134'ünün peyzaj değeri olduğu saptanmış ve potansiyel kullanım alanlarına yönelik öneriler sunulmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular, tıbbi ve aromatik doğal bitki taksonlarının peyzaj çalışmalarında kullanılabilirliğini teşvik etmekle birlikte etnobotanik kullanımlar konusunda farkındalığı arttıracak ve literatüre katkı sağlayacaktır.